Review Tham Quan Làng Tranh Đông Hồ Bắc Ninh ở đâu ,làng nghề 2021

lang tranh dong ho

LÀNG TRANH ĐÔNG HỒ Ở ĐÂU?

Tranh dân gian Đông Hồ là nghề làm tranh khắc gỗ dân gian, thuộc ngành nghề Nghề thủ công truyền thống, được thế giới dân làng tranh Đông Hồ xã Song Hồ, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh sáng tạo và phát triển từ mấy trăm năm qua, có giá trị về lịch sử, văn hóa truyền thống và nghệ thuật đặc sắc.

Nơi :xã Song Hồ, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh

LÀNG TRANH ĐÔNG HỒ (BẮC NINH)


Phương pháp thủ đô hà nội chừng 33km về hướng Đông và tọa lạc sát bờ Nam đê sông Đuống, Làng Tranh Đông Hồ hay Đông Hồ là một làng nghề cổ truyền, mang tên Nôm là làng Mái nay thuộc xã Song Hồ, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Đây là cái nôi của dòng tranh khắc gỗ dân gian đặc sắc được nhiều người cả trong và ngoài nước biết đến, với những bức tranh từ lâu đã từng đi vào đời sống tinh thần bao người dân Việt

LÀNG TRANH ĐÔNG HỒ (BẮC NINH)

Từ thủ đô hà nội muốn đi Làng Tranh Đông Hồ, khách du lịch xuôi theo Quốc lộ 5 (đường đi Hải Phòng) chừng 15km đến ga Phú Thụy thì rẽ trái, đi tiếp chừng 18 km sẽ đến phố Hồ, huyện lỵ của huyện Thuận Thành. Từ đây rẽ trái đi thêm chừng 2km là đến làng Hồ. Du khách cũng có thể đi hết phố Hồ rồi lên đê, rẽ trái đến điếm canh đê thứ hai sẽ có biển chỉ đường vào Đông Hồ.

CHÂN DUNG MỘT LÀNG NGHỀ LÀNG TRANH ĐÔNG HỒ (BẮC NINH)

Làng Tranh Đông Hồ là một làng nhỏ với hơn 220 hộ dân, sinh sống bằng nghề làm tranh và hàng mã nhiều hơn làm nông nghiệp, nơi còn lưu giữ phương thức làm tranh cổ xưa nhất của vùng đất Kinh Bắc.

Ca dao Việt Nam đã có rất nhiều những khắc họa thật sinh động về làng tranh Đông Hồ với hình ảnh một làng quê dung dị tọa lạc nép mình bên dòng sông Đuống hiền hòa, nổi bật với những chuẩn mực đạo đức được cổ súy giữ gìn qua bao đời, đã tạo nên cung phương thức ứng xử độc đáo của những người làng Mái: trọng danh dự, khí tiết, ăn nói lịch lãm, trên dưới thưa gửi rõ ràng và hiếm khi trong làng có người to tiếng chửi mắng nhau…

tranh đông hồ


“Hỡi cô thắt lưng bao xanh

Có về làng Mái với anh thì về

Làng Mái có lịch có lề 

Có ao tắm mát có nghề làm tranh.”

Xuất hiện từ khoảng thế kỷ XVI, tranh Đông Hồ được hình thành bằng phương pháp thủ công, là kết tinh của sự khéo léo và nhẫn nại, cộng với nghệ thuật thẩm mỹ đầy tinh tế… Đây không phải là những bức tranh được vẽ theo cảm hứng nhưng được in lại qua những bản khắc, và để có bản khắc đạt đến độ tinh xảo, yên cầu ở người vẽ mẫu cũng như người khắc ván phải có lòng yêu nghệ thuật và trình độ kỹ thuật cao.

phòng trưng bày tranh đông hồ

Tranh Đông Hồ có đến 180 loại được phân thành 5 loại chính gồm tranh thờ, tranh lịch sử, tranh chúc tụng, tranh sinh hoạt và truyện tranh.Có thể nói giai đoạn từ nửa cuối thế kỷ XIX đến năm 1944 là thời cực thịnh của làng tranh, với 17 dòng họ trong làng đều tham gia làm tranh. Qua những năm kháng chiến chống Pháp, do chiến tranh tàn phá khốc liệt nên nghề làm tranh cũng tạm bị gián đoạn.

Đến khi hòa bình lập lại ở miền Bắc nhất là khi nước nhà thống nhất thì làng tranh mới được khôi phục. Không mong muốn là qua mấy chục năm đổi mới theo nền thương mại thị trường và với sự tác động của những trào lưu nghệ thuật phương Tây, nhận thức và Xu thế xã hội cũng có sự thay đổi đẩy dòng tranh Đông Hồ đương đầu với sự tồn vong của chính mình

Xem Thêm:  Review Hội Lim Bắc Ninh Lễ hội truyền thống nổi tiếng nhất nguồn gốc 2022

Hàng năm, từ tháng Ba đến tháng Bảy cả làng làm hàng mã, sang tháng Tám đến tháng Chạp lại tất bật mùa tranh Tết, khắp làng rực rỡ sắc màu của giấy điệp. Nổi bật làng Hồ có hội vào rằm tháng Ba âm lịch, trong ngày hội làng có những nghi thức truyền thống như tế thần, thi mã, thi tranh rất vui vẻ…

LÀNG TRANH ĐÔNG HỒ (BẮC NINH)

LÀNG TRANH ĐÔNG HỒ (BẮC NINH) SÁNG BỪNG TRÊN GIẤY ĐIỆP…

Trong số những dòng tranh dân gian Việt Nam được biết đến như Hàng Trống (thủ đô hà nội), Kim Hoàng (thủ đô hà nội – Hà Tây cũ), Đông Hồ (Bắc Ninh), làng Sình (Huế)…, tranh Đông Hồ nổi bật nhờ gắn liền với làng quê thôn xóm, với đời sống bình dị của những người dân nông thôn, rất gần gũi với thế giới người dân Việt…

Tranh Đông Hồ được in trên giấy Dó, một loại giấy được làm thủ công từ nguyên liệu là cây Dó mọc trên rừng giống như vỏ cây Bạch đàn. Cây Dó đem về cho vào cối giã nhỏ, rây thành bột mịn, sau đó dùng bột này chế trở thành giấy Dó. Do trên nền giấy thường được quét bằng một lớp hồ hoặc nhựa thông có pha loại bột từ vỏ sò Điệp giã nhỏ tạo màu sáng lấp lánh nên còn được gọi là giấy Điệp.

Người làng Hồ đã biết vận dụng, chắt lọc từ những vật liệu thiên nhiên để tạo nên những sắc màu truyền thống vừa tươi vừa có độ bền màu, như màu xanh da trời được chiết suất từ gỉ đồng; màu chàm được chiết suất từ lá cây Chàm ở Lạng Sơn; màu đỏ thắm từ vỏ cây Van

Màu đỏ son từ đá sỏi khai thác trên núi; màu vàng từ hoa Hòe hay rơm nếp; màu đen từ tro Xoan hay tro lá cây Tre; màu trắng ngà óng ánh sáng điệp là do bởi chất điệp được chế biến từ vỏ ốc hay vỏ sò của vùng biển Quảng Ninh… Đây là những màu cơ bản, không pha trộn và mỗi màu tương ứng với một bản khắc gỗ nên thường tranh Đông Hồ chỉ giới hạn ở bốn màu.

Riêng đề tài được lấy từ chính đời sống, sinh hoạt sản xuất hay xuất phát từ triết lý phồn thực, tuy dung dị nhưng cũng rất gần gũi với sinh hoạt đời thường. Từ những nhân vật trong truyền thuyết hay trong tích truyện, những cảnh xinh của non sông nước nhà, đến những bức tranh mang ý nghĩa cầu chúc, những sinh hoạt đời thường như “Vinh hoa phú qúy”, “Hái dừa”, “Đánh ghen”, “Mục đồng thổi sáo”, “Đám cưới chuột”…, tất cả đều hàm chứa những triết lý nhân văn tinh tế.

Không sử dụng những nguyên tắc về ánh sáng hay luật cận – viễn của tranh đương đại với bố cục chặt chẽ về cơ thể học, những nghệ sĩ sáng tác tranh dân gian chỉ bằng lối vẽ đơn tuyến bình đồ đã tạo nên dòng tranh Đông Hồ mang nhiều tính ước lệ cả trong miêu tả lẫn trong bố cục, đã đưa người xem tranh lạc vào thế giới của những nét vẽ ngây ngô, đơn giản nhưng cũng rất thú vị.

Xem Thêm:  Review Than Quan chùa Dạm Bắc Ninh ở đâu thực tại, hiện vật 2021

Nổi bật trên mỗi bức tranh, lúc nào nghệ nhân cũng đề một vài chữ Hán hoặc chữ Nôm (ngày xưa) hay câu thơ lãng mạn, tình tứ (ngày nay) càng khiến cho tranh thêm đậm đà ý vị…

LÀNG TRANH ĐÔNG HỒ (BẮC NINH) TRONG ĐỜI SỐNG NGƯỜI VIỆT

Tranh Đông Hồ khá gần gũi với đời sống nông thôn vùng đồng bằng ven biển sông Hồng và những tỉnh, thành phía Bắc, hình ảnh của nó đã từng đi vào thơ, văn và có cả trong chương trình học. Trong bài thơ “Bên kia sông Đuống”, nhà thơ Hoàng Cầm đã làm toát lên hồn dân tộc trong nghệ thuật tranh dân gian Đông Hồ:

“Tranh Đông Hồ Gà, Lợn nét tươi trong,
Màu dân tộc sáng bừng trên giấy Điệp.”

Nhà thơ Tú Xương lại có mấy dòng minh họa tranh Đông Hồ khá hóm hỉnh:

“Đì đoẹt ngoài sân tràng pháo Chuột, 
Lòe loẹt trên vách bức tranh Gà.”

LÀNG TRANH ĐÔNG HỒ (BẮC NINH)1


Điều đó đã nói lên mối tương quan giữa tranh Đông Hồ với không khí ngày Xuân trong đời sống nông thôn. Trước kia tranh Đông Hồ được làm ra chủ yếu phục vụ cho dịp tết Nguyên đán, người dân nông thôn mua tranh về dán trên tường để trang trí trong dịp tống tiễn năm cũ và chào đón năm mới, hết năm lại lột bỏ và thay bằng tranh mới.

Thú chơi tranh ngày ấy thật thâm trầm, tao nhã khi những ước mong về một năm mới tốt xinh được người chơi tranh ý nhị gởi gắm vào nội dung bức tranh mình chọn mua.Đông Hồ có chợ tranh tấp nập vào tháng Chạp với năm phiên chợ vào những ngày 6, 11, 16, 21, 26.

Mới tờ mờ sáng dòng người khắp nơi đã đổ về làng Hồ tấp nập như trẩy hội. Có nhiều người đến để mua bán tranh nhưng cũng không ít người đến chỉ để thỏa trí tò mò hay muốn thưởng lãm tranh Đông Hồ. Nhiều người không quản ngại đường xa đã lặn lội về đây với tâm niệm ngày Tết có một vài bức tranh Đông Hồ treo trong nhà thì coi như năm đó hộ gia đình sẽ yên ấm, gặp nhiều phát tài, làm ăn sung túc…

LÀNG TRANH ĐÔNG HỒ (BẮC NINH)2

Những người con làng Hồ đi đâu cũng nhớ đến câu ca dao:

“Dù ai kinh doanh trăm nghề,
Nhớ đến tháng Chạp thì về buôn tranh”.

Mỗi năm đã có rất nhiều hàng vạn bức tranh được bán ra, sau phiên chợ tranh cuối cùng, những hộ gia đình nào còn lại tranh đều bọc kín đem cất chờ đến mùa tranh năm sau lại đem ra chợ tranh bán.

Tranh làng Hồ đã được nhiều người coi như đặc sản của xứ Kinh Bắc. Không chỉ có người thủ đô hà nội và dân một số tỉnh thành trong nước sành điệu, yêu thích tranh Tết Ðông Hồ về tham quan tìm hiểu và chọn mua, mà không ít khách du lịch, những người trong ngành nghề hội họa, thẩm mỹ và làm đẹp của nước ngoài cũng đến để nghiên giúp về nghệ thuật tranh dân gian nổi tiếng của làng Hồ.

LÀNG TRANH ĐÔNG HỒ (BẮC NINH)3

CẦN LẮM NHỮNG NGƯỜI GIỮ LỬA LÀNG TRANH ĐÔNG HỒ (BẮC NINH)

Sau khi hòa bình lập lại vào năm 1954, làng tranh Đông Hồ đã được khôi phục, nhiều tổ hợp tác sản xuất được xây dựng. Đây là thời hạn tranh Đông Hồ được xuất khẩu sang những nước xã hội chủ nghĩa.

Trong những năm 1985 –  1990, do tác động của nền thương mại thị trường và việc thay đổi cơ chế chính trị ở những nước Đông Âu, việc xuất khẩu tranh gặp nhiều phức tạp đang khi thị hiếu thẩm mỹ của những người dân cũng có nhiều chuyển biến trước những du nhập quá mới mẻ từ những nước phương Tây.Do không tìm được đầu ra cho tranh mà hầu như cả làng đều chuyển sang làm hàng mã để sinh sống.

Xem Thêm:  Review Tham Quan Thành cổ Bắc Ninh nét đẹp ngàn năm ở đâu, kiến trúc, lịch sử 2022

Phải công nhận nghề vàng mã đã tạo công ăn việc làm đáng kể cho mọi người, từ người già đến trẻ con đều có thể tận dụng những lúc rảnh rỗi để tham gia sản xuất. Cũng nhờ nghề vàng mã phát triển mà thương mại người làng Hồ khấm khá hơn, đời sống người dân đã có rất nhiều nhiều thay đổi, những ngôi nhà tranh vách đất cũ kỹ đã được thay bằng những ngôi nhà cao tầng hiện đại…

nghệ nhân đông hồ

Đã có rất nhiều lúc tưởng như một dòng tranh dân gian nổi tiếng với bề dày lịch sử đang dần bị mai một, tuy vậy với lòng yêu nghề của nhiều nghệ nhân trong đó phải kể đến hộ gia đình những ông Nguyễn Đăng Chế và Nguyễn Hữu Sam mà nghề làm tranh Đông Hồ đã được khôi phục với sắc diện và sinh khí mới. Trong nỗ lực làm sống lại nghề tranh Đông Hồ, ông Chế đã vận động con cháu đóng góp xây dựng “Trung tâm giao lưu văn hóa truyền thống dân gian tranh Đông Hồ” rộng đến 5.500m².

Trung tâm đã tạo ra được một không gian văn hóa truyền thống độc đáo, trở thành địa điểm không thể thiếu so với những tour du lịch làng nghề. Mỗi năm trung tâm đã đón hàng chục nghìn lượt khách cả trong và ngoài nước đến tham quan tìm hiểu và mua sản phẩm.

Một trong những điều làm khách du lịch vô cùng thích thú là được hướng dẫn để tự tay làm ra sản phẩm tranh Đông Hồ.Thời may, nhờ ít người còn tha thiết với việc làm tranh nên tranh của hộ gia đình hai ông làm ra đều bán được, thỉnh thoảng cũng có khách du lịch nước ngoài đến tìm mua tranh. Thu nhập nhờ đó cũng tạm ổn giúp họ lại thêm động lực tiếp tục giữ gìn và phát triển nghề truyền thống.

nghệ nhân đông hồ

Điểm đáng mừng là sau một thời gian chạy theo luồng tranh “thời thượng”, nhiều người cũng kịp nhận ra vẻ xinh tiềm ẩn trong sự mộc mạc giản dị của tranh dân gian và quay lại với cái thú chơi và treo tranh Đông Hồ, nhất là trong những ngày Tết.

Hy vọng song song với việc tỉnh Bắc Ninh xây dựng hồ sơ ứng cử quốc gia cho nghề tranh Đông Hồ để đệ trinh Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa truyền thống Liên hiệp quốc (UNESCO) công nhận di sản văn hóa truyền thống thế giới, vận may sẽ lại mỉm cười với làng tranh Đông Hồ để tranh Đông Hồ giữ mãi nét tươi trong và sáng bừng trên giấy Điệp…

Chuyên Mục: Review Bắc Ninh

Nguồn Blog Review Du Lịch: https://bietthungoctrai.vn/ Làng Tranh Đông Hồ | Du lịch Thuận Thành

Leave a Reply

Your email address will not be published.