Review Tham Quan làng lụa Nha Xá ở đâu,nét đẹp,sản phẩm 2022

150209baoxaydung image001 1

Làng lụa Nha Xá ở đâu?

Tọa lạc dọc bên dòng Sông Hồng với những cánh đồng đồng xanh mướt, cái hồn lụa tơ tằm làng quê bao đời nay phát triển. Sắc màu làng lụa Nha Xá vươn ra khỏi lũy tre làng, đã và đang chinh phục được hầu hết những thị trường to trong và ngoài nước. Làng Nha Xá thuộc xã Mộc Nam huyện Duy Tiên tỉnh Hà Nam. Từ những năm 30 của thế kỉ trước, lụa Nha Xá đã nổi tiếng khắp vùng. Song cũng như nhiều làng nghề khác, làng dệt lụa Nha Xá cũng đã phải trải qua không ít những thăng trầm, sóng gió.

Giới Thiệu Tổng Quan Về Làng Lụa Nha Xá 

Làng Lụa Nha Xá tọa lạc trên bờ sông Hồng đỏ đậm phù sa cuồn cuộn chảy mang theo sức sống bồi đắp châu thổ. Vùng đất xinh xinh này cũng là nơi có nghề dệt lụa nổi tiếng từ rất lâu trước đây. Lụa ở đây mềm mịn, xinh và bền chắc được xếp thứ hai chỉ sau lụa Vạn Phúc (lụa Hà Đông). 

Dân làng tôn thờ Nhân Huệ Vương – Phiêu kỳ Đại tướng quân Trần Khánh Dư làm Thành hoàng làng, ông tổ nghề dệt lụa tại làng lụa Nha Xá . Trong một lần du ngoạn trên sông Hồng thấy được vẻ xinh của bãi sông, ông đã lên xem. Gặp được những người dân nghèo khổ nơi đây, ông đã hướng dẫn họ vớt cá hương (cá giống) trên sông về nuôi và trồng thêm dâu nuôi tằm, dệt lụa để cải thiện cuộc sống.

Tham Quan làng lụa Nha Xá

Nghe lời dạy của ông, dân làm ra rất nhiều tấm lụa xinh, thỏa mãn nhu cầu trong làng, trong tổng. Rồi cứ thế tiếng lành đồn xa, ngày càng nhiều thương lái tìm đến mua, có những lúc có cả nghề “gánh lụa thuê” ra sông Hồng đưa lên thuyền để thuyền chuyển về kinh thành hoặc chở đi phân phối ở những nơi khác. 

Lịch Sử Hình Thành Làng Lụa Nha Xá

Không rõ người dân Nha Xá biết đến nghề dệt lụa cụ thể là thời gian nào chỉ biết nghề trồng dâu, dệt lụa bắt đầu từ khi Đại tướng quân Trần Khánh Dư đến làng Nha Xá. Từ đó, có thể phỏng đoán thời gian hình thành làng lụa là vào cuối thế kỷ 13 và đầu thế kỷ 14. Nghề dệt lụa của những người và làng Nha Xá cũng từ đó mà hình thành, được gìn giữ và truyền lại cho con cháu đời sau.

Đến đầu thế kỷ 18, những lái buôn ở Sài Gòn – Chợ To đã đến làng Nha Xá để đặt hàng bởi chất lụa non tơ, óng mượt nức tiếng nơi đây. Nhưng đó chưa phải là tất cả, năm 1920 mới là thời gian thịnh vượng nhất của làng dệt Nha Xá. Bởi lụa dệt ra bao nhiêu đều được đưa đi nước ngoài.

Tham Quan làng lụa Nha Xá1

Năm 1931, lụa Nha Xá đã xuất hiện tại hội chợ ở Phnôm pênh (Campuchia). Năm 1938, dự hội chợ Huế. Năm 1935, đã có rất nhiều 6 nhà tư sản Nha Xá có shop bán lụa ở Sài Gòn, Hồng Kông… Năm 1939, nghề dệt, nghề cá đều thịnh vượng. Năm 1959, trào lưu hợp tác xã phát triển, cả Nha Xá là một hợp tác xã làm gia công cho Nhà nước, cả làng ăn gạo Nhà nước.

Đã có rất nhiều những nốt thăng thì những nốt trầm cũng là điều không thể tránh khỏi, đặc thù là trong thời gian ngành lụa Việt xảy ra nhiều biến cố. Chẳng nói đâu xa, cuối những năm 80, làng nghề chỉ còn lại một số hộ hộ gia đình theo dệt với sản phẩm thông dụng như khăn, màn. Năm 1986, chuyển sang thương mại thị trường, người dệt phải tự bươn chải và gặp không ít phức tạp từ tìm kiếm nguyên liệu đầu vào, trang bị máy móc, cũng như tìm thị trường tiêu thụ.

Xem Thêm:  Review Tham Quan Kẽm Trống Hà Nam ở đâu,lịch sử,vẻ đẹp nên thơ 2021

Một nghệ nhân là tại làng lụa Nha Xá lúc bấy giờ, khi được hỏi ông đã san sẻ rằng: “Lụa làm ra không bán được mà nguyên liệu để dệt lại thiếu thốn, quy trình dệt thủ công phức tạp. Làng nghề lâm vào thế khó, nhiều người đã tháo khung, có người cũng đã lên kế hoạch làm nốt vài mẻ nữa rồi cũng bỏ nghề”. 

Đúng vào thời gian gian nan ấy, những người con của Nha Xá đã trở về với tin vui là đã tìm được đầu ra cho sản phẩm. Thế nên làng đã nâng cấp máy móc rồi nhập về những loại tơ có chất lượng cao cấp hơn, dệt ra những tấm vải xinh hơn, bền lâu hơn. Những sản phẩm lụa Nha Xá làm ra ngày càng hút khách hơn, từ đây làng lụa Nha Xá chính thức được hồi sinh.

Tham Quan làng lụa Nha Xá2

Nguồn nguyên liệu dệt hiện nay được lấy từ Nhà máy tơ Lâm Đồng – nơi có nguồn hàng ổn định, chất lượng đảm bảo an toàn. Mỗi tháng, làng nghề cho ra khoảng 20.000 mét lụa, trong đó có 10.000 mét là lụa hoa, 10.000 mét là lụa trơn và những sản phẩm khác. Hiện tại, người tiêu dùng biết đến Nha Xá qua sản phẩm lụa hoa là nhiều nhất. Không những có vị trí đặt trên thị trường trong nước mà còn là sản phẩm được người mua Nhật Bản, Hàn Quốc và Pháp rất ưu thích.

Hiện nay, hợp tác xã Nha Xá có 500 xã viên, trong đó 90% hộ dân tham gia dệt, với trên 350 lao động chính và 200 máy dệt. Những hộ hộ gia đình có 2 – 3 máy dệt trong nhà, những hộ này thường khép kín những công đoạn từ thu mua nguyên liệu đến bán thành phẩm. Những xưởng to có hàng chục máy dệt, những máy dệt to chuyên dệt những sản phẩm có chất lượng cao thỏa mãn nhu cầu cho những thị trường cao cấp trong và ngoài nước là Hà Nội Thủ Đô, Huế, tp.Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh và xuất khẩu sang Lào, Thái Lan…

Ngày nay, định hướng sản xuất của làng lụa Nha Xá là theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Nhiều hộ gia đình đã thay khung gỗ thành khung sắt. Sản phẩm dệt ngày càng phong phú, đa dạng, nhiều cơ sở được mở ra tại những vùng như Lảnh Trì, Chuyên Ngoại, Hòa Mạc, Đồng Văn… đã tạo việc làm và thu nhập cho hàng trăm hộ hộ gia đình.

Tham Quan làng lụa Nha Xá3

Sản Phẩm Nổi Bật Của Làng Lụa Nha Xá

Làng dệt Nha Xá đang từng bước hiện đại hóa những khâu sản xuất, bỏ dần nếp sản xuất thủ công. Trước đây, thợ dệt lụa phải làm đủ những công đoạn, nay đã chuyển sang chuyên môn nghiệp vụ hóa. Hộ dệt chỉ dệt, hộ nhuộm thì chuyên nhuộm. Chính vì vậy mà chất lượng sản phẩm được nâng cao, sản lượng to hơn. Nhiều mặt hàng mới toanh ra đời như hàng đũi, tơ se, hàng lụa hoa, hàng lanh…, chất lượng, mẫu mã sản phẩm tiếp tục được nâng cao. 

Lụa Đũi Nha Xá

Những chiếc khăn lụa đũi dâu Nha Xá được dệt bởi những sợi dọc là sợi tơ mảnh và sợi ngang là sợi đũi, tạo cho khăn độ mềm và độ xốp đặc trưng. Quan trọng, sợi đũi là sợi được nhả từ tằm ăn dâu chứ không phải ăn sắn như thông thường. Và sợi đũi cũng là tơ tằm nguyên chất 100% được rút từ nhiều kén tằm và vê tay thủ công thành sợi nên sợi đũi thường to.

Xem Thêm:  Review Những làng nghề truyền thống Hà Nam 2022

Cũng do làm thủ công thủ công nên dọc theo những sợi sẽ có những lằn tơ làm cho sợi không đều nhau nên khi chạm vào sản phẩm sẽ có cảm nghĩ có chút thô, nhám.

Tham Quan làng lụa Nha Xá4

Lụa Hoa Nha Xá

Những trang phục may từ vải lụa hoa chiết xuất 100% tơ tằm tự nhiên, khi mặc vào sẽ cảm thấy thực sự thoải mái và không hề bị bết dính ngay cả khi cơ thể ra nhiều mồ hôi. Chính vì thế mà người ta thường dùng lụa hoa để may áo sơ mi cách thức điệu, jumpsuit (áo liền quần) cá tính hay những bộ váy liền, váy rời bay bổng. Và những tấm vải lụa hoa với màu sắc đa dạng, hoa văn trang nhã đó chính là loại vải hoàn hảo dành cho bạn.

Đặc điểm, cùng làm từ sợi tơ tằm nên lụa hoa cũng sở hữu khả năng co giãn tốt, mềm mịn và mỏng nhẹ và bề mặt vải nhẵn bóng, ít bị nhăn và dễ dàng được làm sạch. Bạn chỉ cần giặt tay với xà phòng hoặc sữa tắm ngay sau khi mặc tại vị trí vô tình dính bẩn là bạn cũng có thể dễ dàng xóa đi vết bẩn ấy rồi.

Tham Quan làng lụa Nha Xá5

Khám phá nét xinh làng lụa Nha Xá

Tương truyền khi xưa, vị tướng nhà Trần là Nhân Huệ Vương, Trần Khánh Dư dẫn một đạo quân đi dẹp giặc qua đây thấy một làng quê yên tĩnh, tĩnh lặng đã thôi thúc ông quay trở lại. Đánh xong giặc Nguyên Mông lần thứ 3 ông quay lại làng Nha Xá vào Chùa tu hành và cũng chính thời kỳ này ông ông đã truyền dạy cho dân làng nghề trồng rau nuôi tằm, ươm tơ dệt lụa. 

Có những lúc, trong làng có cả nghề ‘gánh lụa thuê’ ra sông Hồng để đưa lên thuyền chuyển về kinh thành hoặc phân phối đi những nơi. Lụa Nha Xá nổi danh từ đó.

Do người dân Nha Xá có trường hợp đi nhiều nơi và giao lưu kinh doanh với những vùng, miền khác nhau nên việc tiếp cận những kỹ thuật mới, công nghệ tiên tiến về sử dụng cho sản xuất của làng nghề rất nhanh. Từ chỗ chỉ dệt được những tấm vải có khổ 30 cm bằng kỹ thuật thủ công thì nay người trong làng đã dệt được những mẫu vải khổ to có chiều dài theo ý muốn, với nhiều sản phẩm phong phú, đa dạng.

Tham Quan làng lụa Nha Xá6

Vào thế kỉ 17-18 nghề dệt lạu Nha Xá nghề dệt lụa tơ tằm được phát triển mạnh. Năm 1970-1975 sản phẩm lụa tơ tằm sa tanh của làng nghề được tham gia hội chợ thành tựu thương mại kỹ thuật Giảng Võ-Hà Nội Thủ Đô, đat được 2 huy chương vàng và 2 huy chương bạc. Năm 2004 được công nhận làng nghề dệt truyền thống, chủ tịch nước Trần Đức Lương về tham quan và trồng cây da lưu niệm tại làng nghề.


Không chỉ giữ được nghề, mà nay nhiều hộ gia đình ở Nha Xá đã giàu lên nhờ nghề, với doanh thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm trừ mọi giá cả sản xuất. Đồng thời, còn tạo việc làm cho hàng trăm lao động ở những vùng lân cận. Ngày 21-12-2014 Cục sở hữu trí tuệ và Sở Khoa học Công nghệ tỉnh Hà Nam đã cấp giấy công nhận và xây dựng ra Hiệp hối sản xuất và kinh doanh lụa Nha Xá. 

Xem Thêm:  Review Tham Quan chùa Tam Chúc Hà Nam ở đâu,giá vé,có gì,đặc sản 2022

Nghệ nhân Nguyễn Tiến Quảng, Chủ tịch Hiệp Hội Làng Nghề Nha Xá san sẻ: “Với bề dầy lịch sử hơn 700 năm tuổi, cho đến nay, chúng tôi đã đứng vững trên thị trường với những dòng sản phẩm lụa tơ tằm  và những dòng sản phẩm liên quan đến khăn lụa, chăn lụa, khăn đũi cùng tất cả những dòng sản phẩm lụa hoa.

Dịch Covid năm nay liên quan rất to, tuy vậy chúng tôi vẫn nỗ lực đứng vững bằng những dòng sản phẩm cao cấp. Trong ngành nghề thời trang, chúng tôi cũng sản xuất nhiều sản phẩm lụa hoa và lụa cao cấp mang đến nhiều sự lựa chọn cho người tiêu dùng trong nước”.

Tham Quan làng lụa Nha Xá7

Hiện nay, Nha Xá có gần 400 máy dệt, mỗi tháng làm ra từ 30-40 nghìn m lụa. Sản phẩm được tiêu thụ khắp những thị trường cả trong và ngoài nước.

Nói về đặc trưng của lụa Nha Xá, Nghệ nhân Nguyễn Tiến Quảng cho biết thêm: “ Lụa đúng vật liệu 100% tơ tằm. Mà đặc thù của lụa tơ tằm thì sờ trên tay cảm thấy mát, mỏng, nhẹ. Sát bên đó, giá trị của lụa còn ở chỗ ấm về mùa Đông và mát về mùa Hè, đó là đặc thù của lụa tơ tằm Nha Xá. Màu sắc sẽ đảm bảo phai ở mức độ thấp nhất. Còn về giá thành sản xuất thì đây là nơi chỉ có giá thành của những người sản xuất chứ không mang tính chất thương mại”.

Đặc điểm, để xây dựng thương hiệu dệt Nha Xá bền vững, làng nghề đã chú trọng gắn phát triển làng nghề với bảo vệ môi trường thiên nhiên. Hiện nay, Nha Xá là nơi trước tiên dùng những vật liệu tới từ thiên nhiên như: Củ nâu, cánh kiến, lá bàng, lá trầu không… để nhuộm lụa tơ tằm. Vì vậy, sản phẩm lụa của Nha Xá không chỉ bền màu mà được nhiều người ưu thích, tin tưởng về chất lượng và an toàn và đáng tin cậy khi sử dụng.

Trong định hướng tăng cường tiếp thị sản phẩm làng nghề, Hiệp hội sản xuất và kinh doanh lụa Nha Xá cũng hướng đến chuyển dần những túi, hộp đựng sản phẩm bằng nilon sang bằng vỏ tre hoặc vỏ giấy. Những mẫu vỏ hộp này hiện được tham khảo ở một số nước như Thái Lan, Nhật Bản… Tuy nhiên, tới đây Hiệp hội sản xuất và kinh doanh lụa Nha Xá cũng tính đến sẽ thuê chuyên gia thiết kế mẫu mã sản phẩm cho phù hợp với vật liệu và thị trường.

Tham Quan làng lụa Nha Xá8

Để khách du lịch cảm thấy được giá trị lao động của làng nghề, nhiều hộ gia đình ở Nha Xá tạo dựng những phân xưởng nhỏ để khách du lịch trong và ngoài nước đến tham quan quy trình ươm tơ, dệt lụa. Đây cũng là cách thức để người dân trực tiếp tiếp thị sản phẩm một cách thức hiệu quả, thiết thực nhất.

Ngày nay, làng lụa Nha Xá đã biến tấu trở nên vô cùng đa dạng với nhiều mẫu mã, chủng loại khác nhau. Hình dạng hoa văn trên lụa đã được thể hiện dưới đôi tay điêu luyện và óc nhìn tinh tế, sáng tạo của những người nghệ nhân lụa Nha Xá. Nhờ thế, những sản phẩm lụa mới phong phú, độc đáo và tính thẩm mỹ cao đến như vậy. Với những đặc tính nổi bật, lụa Nha Xá luôn được chọn làm quà tặng cho người thân và bạn hữu khi khách du lịch về đây.

Chuyên Mục: Review Hà Nam

Nguồn Blog Review Du Lịch: https://bietthungoctrai.vn/ Nét đặc trưng của làng lụa Nha Xá

Leave a Reply

Your email address will not be published.