Review Tham Quan làng tơ Cổ Chất Nam Định ở đâu,có từ khi nào,thời vụ 2022

lang to co chat truc ninh

Nếu bạn muốn tìm hiểu nghề ươm tơ lâu đời hàng đầu Việt Nam thì hãy về thăm làng tơ Cổ Chất Nam Định nhé. Đây là một ngôi làng truyền thống cổ xưa nổi tiếng với nghề ươm tơ, nuôi tằm và cũng là nơi đống ý tơ sợi chất lượng cho nhiều làng nghề dệt lụa nổi tiếng ở khắp toàn quốc.

Đã từ lâu, nghề ươm tơ tại làng tơ Cổ Chất Nam Định đã đi được vào trong những câu ca, vần thơ một phương thức duyên dáng, nhẹ nhàng. Bởi đây là nơi thai nghén và sản sinh ra nhiều loại tơ tằm xinh nổi tiếng nhất mảnh đất Thành Nam.

Nam Định có bến Đò Chè – Có tàu Ngô Khách, có nghề ươm tơ.”

Làng tơ Cổ Chất ở đâu?

Làng tơ Cổ Chất có tọa lạc thuộc xã Phương Đình – Trực Ninh – Nam Định. Để về với làng nghề tơ Cổ Chất từ thành phố Nam Định chạy dọc theo quốc lộ 21 hoặc xuôi dòng sông Hồng tầm khoảng 20km về phía Đông Nam thì khách tham quan sẽ lạc bước trong một không gian đậm màu bình dị, xưa cũ của đồng bằng ven biển Bắc Bộ. Nép mình bên dòng sông Ninh Cơ thơ mộng, hiền hòa, làng dệt lụa Cổ Chất hiện lên tĩnh lặng, nhẹ nhàng đến yên ả.

Theo dòng chảy vô tình của thời gian, nghề ươm dâu tằm đã tồn tại hàng trăm năm lịch sử và trở thành làng nghề tơ lụa nổi tiếng khắp toàn quốc. Mỗi hộ gia đình ở làng Cổ Chất đều được ví gọi như một lò ươm tơ. Người Cổ Chất có phong thái nhẹ nhàng, tao nhã, hiền hòa sớm hôm cần mẫn bên những nong dâu, nong tằm tránh kén.

Tham Quan làng tơ Cổ Chất Nam Định

Làng dệt tơ Cổ Chất có từ khi nào?

Theo những bậc cao niên ở trong làng tơ Cổ Chất, nghề dệt tơ tằm đã có rất nhiều từ rất lâu. Và cũng không một ai trong làng nhớ rõ rằng cái nghiệp đó đã theo làng từ khi nào. Chỉ biết rằng, vào đầu thế kỷ XX, tư bản Pháp đã xây dựng lên một nhà máy ươm tơ ở ngay đầu làng Cổ Chất với mục đích khai thác kỹ năng lao động cũng như tiêm năng vùng trồng dâu nuôi tằm tại sông Ninh.

Đến năm 1942, lúc này chính phủ phong kiến Nam Triều mở hội chợ đấu xảo tại TP. hà Nội, ông Phạm Ruân ở làng Cổ Chất đã đưa tơ lên TP. hà Nội để dự thưi và được Phủ Thủ Hiến Bắc Kỳ đương thời phong: “Cửu phẩm công nghệ”. Và lúc đó, tơ Cổ Chất đã nổi danh như cồn cho đến tận ngày nay.

Làng dệt tơ Cổ Chất có từ khi nào?

Trong phần ký ức của những bậc bô lão trong làng, hình ảnh làng tơ Cổ Chất khi xưa vô cùng tấp nập kẻ ra người vào. Từng đoàn thương nhân ở khắp nơi nơi đều đổ về đây thu mua tơ lụa để đem về bán ở bến Đò Chè – một khu cảng sầm uất, sống động ở Nam Định trước năm 1945. Qua lời kể chân phương đó, ta cũng phần nào tưởng tượng được khung cảnh kinh doanh, tấp nập, đông vui của làng quê trù phú chỉ còn tồn tại trong tiềm thức với niềm tự hào khôn nguôi.

Và trải qua bao nhiêu thăng trầm lịch sử, đến hôm nay, làng tơ Cổ Chất Nam Định vẫn là một trong những ngôi làng tơ lụa nổi khắp trên khắp vùng miền. Và có lẽ, tơ lụa đã trở thành một sản vật vô cùng quý của bao thế hệ xưa và nay.

Làng tơ Cổ Chất Nam Định trải qua Nhiều thăng trầm lịch sử

Về thăm làng tơ Cổ Chất những ngày cuối năm, thời gian này mọi việc như tấp nập, gấp gáp hơn để sẵn sàng cho năm mới đang tới gần. Điểm khác biệt trước tiên khi đến ngôi làng cổ là những ngôi nhà có nhiều bó tơ trắng, vàng đang được phơi ngoài sân. Đâu đâu cũng nghe thấy tiếng máy lạch cạch từ những xưởng kéo tơ thủ công, tiếng máy dệt trong những ngôi nhà nhỏ.

Trong những xưởng kéo tơ, những bà, những chị miệt mài làm việc trong màn khói bốc nghi ngút từ nồi nước luộc kén. Kén tằm cho vào nồi được khỏa liên tục thi nhau nhảy lên bàn kéo sợi. Sợi tơ chui qua một lỗ nhỏ rồi cuốn mình vào guồng đang quay tít. Những bó tơ trắng, vàng từ nơi đây sẽ dệt nên biết bao tà áo, tô thắm cho vẻ duyên dáng của những người con gái Việt Nam.

Tham Quan làng tơ Cổ Chất Nam Định1

Theo những bậc cao niên trong làng tơ Cổ Chất, nghề tơ tằm ở đây đã có rất nhiều từ lâu đời. Thời thuộc Pháp, tơ Cổ Chất nổi tiếng đến độ vào khoảng đầu thế kỉ XX, giới tư bản Pháp đã cho đầu tư xây dựng một nhà máy ươm tơ ở ngay đầu làng để khai thác kỹ năng lao động lành nghề của những người dân địa phương và tiềm năng vùng dâu tằm dọc bờ sông Ninh Cơ. Từ đây, nghề làm tơ ở Cổ Chất bắt đầu phát triển mạnh.

Xem Thêm:  Review Tham Quan Vương cung thánh đường Phú Nhai ở đâu,kiến trúc,lịch sử 2022

Thương nhân những nơi thường tìm về Cổ Chất thu mua tơ lụa, đem bán ở bến Đò Chè, một khu cảng sầm uất của Nam Định thời kì trước năm 1945. Năm 1942, Chính phủ phong kiến Nam triều mở phiên đấu xảo (hội chợ) ở TP. hà Nội để thu hút tinh hoa làng nghề của những nơi về kinh thành Thăng Long.

Thời gian đi qua, chiến tranh tàn phá nương dâu, lò ươm sụp đổ, thiên tai làm hư hại đất dâu tằm sông Ninh, nhưng cho dù bao phen thăng trầm của lịch sử thì tơ Cổ Chất vẫn là sản vật quý của tỉnh Nam Định xưa và nay.

Ông Trịnh Xuân Tô, người đang phát triển nghề ươm tơ từ bao đời của hộ gia đình san sẻ, kỹ thuật ươm tơ ở làng Cổ Chất nổi tiếng khắp xa gần. Kỹ thuật ươm tơ thủ công yên cầu sự khéo léo và kiên nhẫn của những người thợ.

Từ việc lựa chọn và phân loại kén tằm, cho đến việc đảo kén lấy mối tơ, tay thoăn thoắt mắt không rời để kéo tơ đều sợi, tạo nên những nén tơ căng chắc và óng mượt. Ở làng ươm cả tơ trắng và vàng, kén tằm được thu mua từ những vùng lân cận và xa hơn là Thanh Hóa, Thái Bình… Kén tằm trưởng thành trong thời gian khoảng 25 ngày được đem đi kéo sợi.

Tham Quan làng tơ Cổ Chất Nam Định2

Những cuộn tơ sống sau khi được phơi khô, sẽ được đem đi se sợi. Tơ thành phẩm thường chia làm 3 loại: Tơ tốt nhất gọi là sợi mốt, kế đến là sợi mành và cuối cùng là sợi đũi. Những thương lái đến mua ở tận làng, chuyển đi những vùng dệt lụa lân cận TP. hà Nội, tuy vậy, tơ Cổ Chất phần nhiều xuất khẩu ra những nước trong khu vực như Lào, Campuchia, Thái Lan và Trung Quốc.

Làng Tơ Cổ Chất được làm thủ công hay bằng máy cũng đều rất là đẹp và có chất lượng tốt. Sợi tơ thanh mảnh, mềm mại nhưng rất bền và có màu sắc tươi sáng. Ngày nay, người già trong làng vẫn thường làm tơ theo phương pháp thủ công như một thói quen và lòng yêu nghề truyền thống của quê nhà, mặc dù giới trẻ đã cần sử dụng máy móc vào nghề này.

Còn ông Đoàn Văn Lộc, Phó Trưởng thôn Cổ Chất cho biết, nhiều năm trước, vào thời gian mà làng nghề phát triển nhất, ở đây nhà nhà trồng dâu, nuôi tằm, ươm tơ, dệt vải. Những tháng cao điểm (từ tháng Tư đến Tết Âm lịch), quanh làng xanh mướt nương dâu, trải dài suốt triền đê sông Ninh. Mỗi hộ gia đình đều có một lò ươm tơ.

Nhà nào cũng rộn ràng tiếng quay tơ, đảo kén. Từ những nơi, thương gia về kinh doanh tấp nập. Ngày ấy, già, trẻ, trai, gái mỗi người đều được phân công việc làm hợp lý tạo thành vòng sản xuất khép kín từ trồng dâu, chăn tằm, đảo kén, quay tơ, kinh doanh. Nhờ vậy, đời sống của nhân dân khá sung túc.

Làng tơ Cổ Chất Nam Định đẹp bình yên

Thời vụ ươm tơ ở làng Cổ Chất

Làng tơ Cổ Chất ươm cả tơ vàng lẫn tơ trắng, nhưng tùy từng mùa. Vụ ươm tơ trước tiên bắt đầu từ khoảng tháng hai – 3 âm lịch cho đến tháng chín âm lịch hàng năm, hoặc có thể làm thêm vụ tằm ép cuối năm vào tháng 12 dương lịch nếu có kén. Thời điểm cuối tháng bốn, tìm đến làng Cổ Chất chỉ thấy những bó tơ trắng phơi trên những thanh sào tre cuối chợ.

Xem Thêm:  Review Tham Quan Nhà thờ Giáo xứ Trung Linh giáo phận Bùi Chu ở đâu,lịch sử 2022

Ngay gần đó là xưởng ươm tơ của hộ gia đình chị Nguyễn Thị Yến, nơi những người phụ nữ miệt mài làm việc bên lò luộc kén, đôi tay liên tục khoáy đũa đảo kén đưa đẩy những sợi tơ mỏng manh từ kén tằm cuốn vào guồng tơ quay tít, màn hơi nóng bốc lên nghi ngút trong một không gian tối tăm ẩm ướt.

Tìm hiểu nghề dệt tơ lụa tại làng tơ Cổ Chất

Về kỹ thuật làm tơ tằm truyền thống thì theo san sẻ của những người dân làng Cổ Chất từ lúc tằm ăn lá dâu cho đến lúc sinh ra kén để kéo thành sợi là khoảng hơn 30 ngày. Tơ kéo xong và cuốn vào ống rồi phơi khô là có thể bán được.

Làng tơ Cổ Chất với hình ảnh người dân đang cho kén vào guồng quay

Vừa đặt chân đến làng tơ Cổ Chất, khách tham quan sẽ thấy được sự tĩnh lặng, yên ả trong một bầu không khí lao động hăng say, nhiệt tình ẩn hiện trên khuôn mặt hân hoan, hạnh phúc khi đã tạo ra sản phẩm tơ tằm chất lượng.

Dạo quanh làng, khách tham quan sẽ phát hiện những bó tơ vàng óng ánh, những sợi tơ trắng muốt được phơi cẩn trọng trên những thanh sào tre. Xa xa là hình ảnh thân thương của chị em phụ nữ đang vắt những bó tơ vừa dệt. Tơ vàng hòa quyện dưới tia nắng mặt trời đã tô lên một bức tranh vàng ươm sắc màu.

Càng đi sâu vào trong làng, bạn sẽ phát hiện những nong phơi kén, pha lẫn tiếng lạch cạch của những guồng quay tơ lại càng hiện rõ lên. Đi vào sâu bên trong nữa bạn sẽ phát hiện những xưởng kéo tơ len lỏi với màn khói bốc nghi ngút từ những nồi luộc kén và hình ảnh của những bà, những chị đang cần mẫn, miệt mài cho những chiếc kén tằm vào trong nồi khỏa liên tục.

Một lúc sau những kén tằm thi nhau nhảy lần lượt lên bàn kéo sợi, những sợi tơ từ từ len lỏi qua lỗ nhỏ và cuốn mình vào trong guồng quay tít. Kết thúc công đoạn kéo sợi đó là cho ra thành phẩm bó tơ màu vàng, màu trắng óng ánh chất lượng. Từ đó sẽ dệt nên bao tà áo xinh thướt tha, duyên dáng tô điểm xinh tươi cho người con gái Việt Nam.

Làng tơ Cổ Chất Nam Định ươm cả tơ trắng lẫn tơ vàng

Theo những người thợ làm tơ nhiều năm ở trong làng san sẻ: người làng ươm cả tơ trắng lẫn tơ vàng. Thường thì kén tằm sẽ được nhập ở những vùng lân cận hoặc xa hơn như: Thanh Hóa, Hà Nam, Thái Bình. Sau 20 – 25 ngày kén tằm trưởng thành thì có thể đem đi kéo sợi. Sợi tơ làm xong sẽ được phân phân thành 3 loại. Sợi tơ tốt nhất gọi là sợi mốt rồi đến sợi mành và cuối cùng là sợi đũi dùng để dệt loại vải thô, vải sồi.

Và để có sợi tơ xinh mịn thì người làm phải thật khéo léo, gỡ kỹ rồi vừa se và chuột sợi. Tơ sau khi phơi khô sẽ được lái buôn đến tận nơi để nhập nhàng, một phần sẽ đổ cho những xưởng dệt, phần to sẽ mang đi xuất khẩu sang Thái Lan, Lào, Campuchia.Tơ lụa được dệt bằng máy nâng cao năng suất

Làng tơ Cổ Chất công nghiệp hóa, hiện đại hóa bằng máy móc

Tơ Cổ Chất được làm bằng thủ công hay bằng máy đều cho ra thành phẩm xinh mắt và chất lượng tốt. Những sợ tơ thanh mảnh, mềm mại rất bền và mang màu sắc sáng tươi. Ngày nay, người già tại làng dệt tơ Cổ Chất vẫn làm theo phương pháp thủ công như một thói quen và yêu nghề. Còn nếu như với thế hệ trẻ thì họ đã đầu tư máy móc, xây nhà xưởng hiện đại để cải thiện và nâng cao năng suất lao động.

Làng tơ Cổ Chất Nam Định là cái nôi sản sinh ra những sản phẩm vải tơ tằm nổi tiếng đẹp tuyệt vời nhất trên mảnh đất Thành Nam. Và để hiểu rõ hơn về quy trình ươm tơ, nuôi tằm, dệt lụa cũng như hiểu thêm về giá trị văn hóa truyền thống, lịch sử lâu đời của làng Cổ Chất mời bạn làm chuyến du lịch Nam Định ngay ngày này nhé.

Xem Thêm:  Review Tham quan bảo tàng Nam Định ở đâu,thời gian mở cửa,có gì 2022

Làng tơ Cổ Chất Nam Định Nỗ lực giữ gìn nghề truyền thống

Trước đây, cả thôn đều làm nghề ươm tơ, nhưng từ những năm 2000 trở lại đây, nhiều người dần bỏ nghề đi làm việc việc làm khác. Hiện tại, cả làng chỉ còn 20 đến 30 hộ ươm se tơ nhưng lao động chủ yếu là người già. Dù rất muốn bảo tồn, phát triển nghề truyền thống của quê nhà nhưng để có kén ươm tơ, những hộ phải mua từ những tỉnh như Thái Bình, Lâm Đồng…

Tham Quan làng tơ Cổ Chất Nam Định3

Nhiều hộ hộ gia đình làm nghề ươm tơ ở Cổ Chất cho rằng, hiện tại nghề ươm tơ nơi đây vẫn được những hộ dân nỗ lực lưu truyền. Nhưng để giữ gìn được làng nghề truyền thống, vừa tạo công ăn việc làm tại chỗ cho người dân, lại vẫn giữ được nét văn hóa truyền thống cần phải có những định hướng biện pháp đồng điệu.

Người dân làng nghề mong chính quyền địa phương có chính sách tuyên truyền, hỗ trợ phát triển hạ tầng cơ sở. Đồng thời có biện pháp kết nối với ngân hàng hỗ trợ, tạo tình huống cho người dân vay vốn đầu tư, hướng dẫn phát triển thị trường tiêu thụ sản phẩm ổn định.

Ở kề bên đó, muốn bảo tồn làng nghề thì bản thân mỗi hộ gia đình cần phải có sự quyết tâm đồng lòng. Những người già, có kinh nghiệm phải truyền được niềm thích thú, bản sắc văn hóa truyền thống của làng nghề cho những thế hệ sau. Khuyến khích, tạo tình huống cho những cơ sở ươm tơ đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng, đa dạng hoá mẫu mã sản phẩm, tăng sức đối đầu của sản phẩm trên thị trường.

Tạm biệt Cổ Chất, chúng tôi ra về mang theo những âm thanh, hình ảnh rất bình dị của làng nghề truyền thống song song với những hy vọng của những người dân về nghề ươm tơ dệt lụa luôn được giữ vững, phát triển và lưu truyền lại cho đời sau như lịch sử bao đời nay của làng nghề đã đi được vào câu ca “Nam Định có bến Đò Chè. Có tàu Ngô Khách, có nghề ươm tơ”

Tham Quan làng tơ Cổ Chất Nam Định4

Độc đáo làng nghề ươm tơ Cổ Chất

Dù đã nghe về cái tên Cổ Chất khá rất nhiều lần rồi song đến tận ngày này tôi mới có dịp được ghé thăm làng nghề nổi tiếng này. Từ trung tâm thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định đi khoảng 30km về phía Đông Nam, làng Cổ Chất tọa lạc nép mình bên dòng sông Ninh Cơ hiền hòa – nơi khởi sinh ra loại tơ tằm đẹp tuyệt vời nhất, nổi tiếng nhất đất Thành Nam.

Điểm khác biệt trước tiên khi đặt chân tới làng là một không khí yên bình choáng ngợp. Có gì đó thật gần gũi, có gì đó rất đỗi chân quê. Những bó tơ vàng, tơ trắng được phơi dài trên những sào tre trước nhà. Từ trong mỗi mái ngói rêu mốc vọng ra tiếng lạch cạch đều đều của những máy kéo tơ thủ công. Âm thanh ấy là âm thanh của lao động chịu khó, là âm thanh của làng quê đã đi được vào trong tiềm thức của bao người con nơi đây.

Độc đáo làng nghề ươm tơ Cổ Chất, Nam Định

Nghề tằm tang truyền đời

Người dân làng Cổ Chất từ bao đời nay đã sống bằng nghề ươm tơ dệt lụa. Theo lời người dân trong làng, tôi được biết nghề này đã có rất nhiều từ vài trăm năm nay, được truyền từ đời này sang đời khác. Trước kia nghề ươm tơ là nghề chính tạo thu nhập cho hộ gia đình, nhà nào cũng có tối thiểu hai đến ba xưởng ươm tơ. Song ngày nay do nhiều tình huống khác nhau mà người ươm tơ thưa dần, người trong làng chỉ giữ lại tuyệt kỹ ươm tơ – một tuyệt kỹ có một không hai trong nghề tằm tang đã tạo nên niềm tự hào cho người dân nơi đây.

Việc làm tại làng nghề Cổ Chất có tính thời vụ. Sau Tết khoảng một tháng là giai đoạn bắt đầu của vụ ươm tơ. Đến tháng chín âm lịch là hết chính vụ. Ngoài ra, nếu có kén và thời tiết thuận lợi, người làm nghề có thể làm thêm vụ tằm ép vào tháng 12 dương lịch.

Chuyên Mục: Review Nam Định

Nguồn Blog Review Du Lịch: https://bietthungoctrai.vn/ Vẻ xinh duyên dáng của làng tơ Cổ Chất trên đất Thành Nam

Leave a Reply

Your email address will not be published.