Review Khám Phá Vũ điệu cồng chiêng Tây Nguyên lễ hội,hình ảnh,giá trị văn hóa 2022

panoramio

Giới thiệu Công chiêng Tây Nguyên

Cồng chiêng Tây Nguyên có tiếng anh là gong. Về nguồn gốc cồng chiên có thể là “hậu duệ” của đàn đá trước khi có sự xuất hiện của đồng thì người xưa đã chế tác ra những nhạc cụ bằng đá, tre như đàn đá, cồng đá, chiên đá, tre…

Đến thời kì đồ đồng thì những nhạc cụ cồng chiêng đồng cũng theo đó mà ra đời. Từ thuở sơ khai tiếng cồng chiên được xuất hiện trong tất cả những lễ hội trong năm từ lễ thổi tai cho trẻ sơ sinh đến lễ bỏ mả, lễ cúng máng nước, lễ mừng cơm mới, lễ tạm dừng hoạt động kho, lễ đâm trâu, xuống đồng, mừng lúa mới, hay trong một số buổi nghe khan tiếng chiên dài hơn đời người, âm thanh khi ngân nga sâu lắng, khi thôi thúc trầm hùng, hòa quyện với tiếng suối, tiếng gió và với tiếng lòng người như là phương tiện tiếp xúc với siêu nhiên hay kết nối những thế hệ.

Cồng chiêng Tây Nguyên dấu hiệu cho sự quyền lực tối cao và giàu có. Theo quan niệm của những người dân Tây Nguyên thì đằng sau mỗi chiếc Cồng chiêng điều ẩn có một vị thần chiếc Cồng chiêng càng cổ thì quyền lực tối cao vị thần đó càng cao.

Khám Phá Vũ điệu cồng chiêng Tây Nguyên

Đã có rất nhiều thời một chiếc chiêng có giá trị ngan bằng 2 con voi hay 20 con trâu. Vào những ngày hội, hình ảnh những vòng người nhảy múa quanh ngọn lửa thiêng, bên những vò rượu cần trong tiếng cồng chiêng vang vọng núi rừng, tạo cho Tây Nguyên một không gian lãng mạn và huyền ảo.

Cồng chiêng Tây Nguyên đã gióp phần tạo nên những sử thi đi vào những áng thơ ca đậm màu tây nguyên vừa lãng mạng vừa hùng tráng khẳng định giá trị tồn tại trên mãnh đất Tây Nguyên từ hàng tỷ đời nay.

Sau Nhã nhạc cung đình Huế, vào ngày 25-11-2005 Cồng chiêng tây nguyên đã được UNESCO công nhận là kiệt tác di sản phi vật thể nhân loại. Điều đó khẳng định Việt Nam là một giang sơn có bề dày truyền thống văn hóa, có nhiều nghệ thuật truyền thống cần phải được bảo tồn, gìn giữ và phát huy.

Lễ hội cồng chiêng Tây Nguyên

Lễ hội Cồng chiêng là một lễ hội được tổ chức hằng năm và luân phiên giữa những tỉnh có văn hóa Cồng chiên (Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Đắk Nông, Lâm Đồng).

Lễ hội được tổ chức nhằm tiếp thị hình ảnh Không gian văn hóa Cồng Chiêng Tây Nguyên đã được UNESCO công nhận là di sản truyền khẩu và phi vật thể nhân loại. Tại đây, những lễ hội dân gian đặc sắc của những dân tộc Tây Nguyên sẽ được dựng lại, nhằm mời gọi toàn cầu cùng chung sức bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa của đồng bào những dân tộc. Cồng Chiêng Tây Nguyên là nơi tiết tấu và giai điệu gặp nhau. Mỗi nhạc công chơi một nốt và một quy mô tiết tấu, kết hợp lại thành bè, thành giai điệu.

Lễ hội cồng chiêng Tây Nguyên

Lễ hội Cồng chiêng Tây Nguyên không chỉ đơn thuần là một hoạt động văn hóa mà còn mang ý nghĩa tâm linh rất to nếu với người dân Tây Nguyên.

Đến với lễ hội Cồng chiêng ngoài thưởng thức những nghệ nhân trình diễn những vũ điệu kết hợp với tiếng Cồng chiêng mà còn được tham gia những hoạt động văn hóa khác như phục dựng nghi lễ, lễ hội truyền thống của những dồng bào dân tộc, sinh hoạt văn nghệ dân gian, ẩm thực Tây Nguyên.

Vào từng năm tùy vào đơn vị tổ chức mà thời gian giới thiệu lễ hội văn hóa cồng chiêng khác nhau. Cồng chiêng Tây Nguyên không chỉ có ý nghĩa về mặt vật chất cũng như những giá trị về nghệ thuật đơn thuần mà nó còn là “tiếng nói” của con người và của thần linh theo quan niệm “vạn vật hữu linh”.

Giá trị văn hóa Cồng Chiêng Tây Nguyên

Ở phần to những tộc người như: Gia Rai, Ê Đê Kpah, Ba Na, Xơ Đăng, Brâu, Cơ Ho… Thì cồng chiên là nhạc cụ dành riêng cho phái mạnh. Song có những dân tộc thì cả nam lẫn nữ đều có thể sử dụng như Mạ, M’Nông. Riêng một số ít tộc người như Ê Đê Bih thì chỉ có phái nữ mới được chơi cồng chiêng.

Văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên

Mỗi giai điệu mỗi bản nhạc cồng chiêng đều có một ý nghĩa khác nhau cho mỗi sự kiện quan trọng những tiếng cồng chiên kết hợp với những tiếng hò reo tạo nên không khí vui tươi những giai điệu đi theo họ từ lúc sinh ra (lễ thổi tay) gắn liền đời sống hằng ngày qua những lễ hội đến khi họ mất (lễ bỏ mả).

Xem Thêm:  Review Tham Quan Thác Đắk Buk So ở đâu,di chuyển,đặc điểm 2022

Thanh âm của cồng chiêng là tiếng nói gắn kết giữa con người với thần linh. Mỗi sự kiện khác nhau thì giai điệu, bước múa cũng khác nhau.

Phương pháp đánh Cồng Chiêng

Người Tây Nguyên có hai cách thức đánh cồng chiêng. Một cách thức đánh bằng dùi, một cách thức đánh bằng cườm tay. Dùi chiêng có hai loại, một loại dùi mềm và một loại dùi cứng.

Loại dùi mềm thường làm bằng gốc cây dứa dại khô hoặc làm bằng gỗ có bọc vải. Lọa dùi cứng thường làm bằng nhánh gỗ khô hoặc thân cây sắn tươi. Mỗi loại dùi chiêng khi tác động lên mặt chiêng tạo ra âm sắc chiêng khác nhau. Loại dùi mềm cho âm thanh tròn trĩnh, vang ngân, trầm hùng.

Đánh Cồng Chiêng

Loại dùi cứng cho âm thanh sắc nhọn, nghe có tiếng va chạm của kim khí và sự mãnh liệt của âm thanh. Còn cách thức đánh bằng cườm tay cho ta một cảm xúc âm thanh xa xăm, kín kẽ.

Khi đánh chiêng, tay phải cầm dùi, hoặc cườm tay kích vào mặt chiêng tạo âm thanh, tay trái lúc chặn vào mặt chiêng, lúc rời khỏi mặt chiêng sẽ tạo ra âm chiêng (nốt nhạc chiêng).

Sự kết hợp thuần thục hai tay phải và trái của những người đánh chiêng sẽ tạo ra một âm chiêng hoàn chỉnh. Nhưng để có thể tham gia diễn tấu được một bài chiêng thì vấn đề còn phức tạp hơn rất nhiều. Mỗi thành viên tham gia vào dàn chiêng giữ vị trí một cao độ và tiết tấu khác nhau.

Do vậy họ phải nắm rất chắc thời khắc gõ chiêng của tôi làm sao cho đúng thời khắc tiết tấu, đúng gai điệu, đúng âm sắc. Và điều kì diệu của bản nhạc chiêng đây là sự đồng cảm, sự tập trung, sự hào hứng của những “tâm thức chiêng” khi cùng với nhau trình diễn một bản nhạc cồng chiêng.

Những bài nhạc Cồng Chiêng

Tiếng chiêng là tiếng nói của con người tiếp xúc với thần linh. Để thỏa mãn tiếng nói tiếp xúc ấy, những dân tộc ở Tây Nguyên đã sáng tạo ra rất nhiều những bài nhạc chiêng khác nhau. Mỗi bài nhạc chiêng ứng với một lễ thức, một tiết lễ trong lễ thức, mỗi lễ thức ứng với một dàn chiêng.

Đánh cồng chiêng Tây Nguyên

Lễ đâm trâu người dân tây nguyên sẽ chơi dàn chiêng honh chơi những bài Cheng, Spo, Pru là những bài chiêng hùng tráng như muốn mô tả những cuộc chiến đấu dũng cảm của những vị tù trưởng và dân buôn khi xảy ra chiến tranh bảo vệ lãnh thổ.

Lễ bỏ mả chơi dàn chiên Arap Vào đếm cuổi cùng khi mọi việc đã hoàn tất, con cái, người thân quỳ lại trước Pnang than khóc linh hồn người đã khuất và nói lời từ biệt linh hồn và mong linh hồn đừng trở lại quấy rầy con cái. Khi ông thầy lễ dứt bài khấn, những chàng trai đánh bài chiêng Xoang. Bài chiêng có tiết tấu rộn rã cuốn hút mọi người vào vòng Xoang sôi động và vui vẻ.

Ngoài những bài chiêng đánh trong những lễ thức to như lễ Đâm trâu, lễ Bỏ mả, những dân tộc Tây Nguyên có có rất nhiều những bài chiêng đánh trong lễ Cúng bên nước, lễ Cúng cơm mới, lễ Dựng nhà, lễ Thổi tai, lễ Rước kpan, lễ Cúng đất v.v… Người Mnông Gar có những bài chiêng: Booc-ngăn, Rơ-le, Bar-đăn, Đol-rơ-la, Goong-Yowl, Táp-tốp, Tiêng, Par-mây.

Người Ê-đê có những bài chiêng: Chiêng gọi buôn làng, Chiêng gọi hồn lúa, Chiêng ngày mùa, Chiêng Chi-ria, Chiêng thác đổ, chiêng Tông-gát. Người Cơ-ho có những bài chiêng: Voa-nắc (chiêng đón khách), Bắc-đơn, Pép-ê-zun (săn nai), Ti-tắp-tắp, Dăn pắc – Dăn Điếp, Chinh boch, Po-trim-po. Người Ba-na Rơngao có những bài chiêng: Kă-kơ-pô, Pơ juăr (đuổi ma)…

Nỗ lực bảo tồn và phát huy nguồn tài nguyên vô giá cồng chiêng Tây Nguyên

Quá trình phát triển kinh tế-xã hội đã và đang làm thay đổi mạnh mẽ cuộc sống của toàn cầu những dân tộc Tây Nguyên. Tuy nhiên, đời sống thương mại mới đã phá vỡ kết cấu toàn cầu xưa, những sinh hoạt truyền thống ngày càng ít đi khiến không gian văn hóa cồng chiêng không còn vị trí như trước. Di sản văn hóa này đứng trước nguy cơ mai một to, khiến cho việc gìn giữ và chuyển giao những tri thức, tuyệt kỹ về cồng chiêng cho thế hệ tương lai gặp nhiều phức tạp.

Đã có rất nhiều thời gian, nạn mua bán cồng chiêng làm vơi đi rất nhiều số lượng cồng chiêng trong những hộ gia đình, khiến số lượng cồng chiêng ở Tây Nguyên giảm sút tới mức báo động. Tiếng cồng chiêng ngày càng thưa thớt trong đời sống toàn cầu Tây Nguyên.

Thanh niên Tây Nguyên ngày càng ít biết đến những giá trị của cồng chiêng, ít gắn bó với những sinh hoạt của toàn cầu như xưa. Cồng chiêng vì thế trở thành chuyện của những người già, dần tọa lạc bên bờ vực của sự mai một. Ngay cả những nghệ nhân nắm giữ những giá trị nghệ thuật cồng chiêng cũng đã mất hoặc còn rất ít. Hầu hết họ đã ở vào độ tuổi “xưa nay hiếm.”

Xem Thêm:  Review khám phá thác Đắk G Lun ở đâu,vẻ đẹp,có gì hay 2022

Trước nguy cơ mai một của văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên, dưới sự chỉ đạo của Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch, những tỉnh Gia Lai, Kon Tum, Đắk Lắk, Lâm Đồng và Đắk Nông đã phối hợp với Viện Văn hóa nghệ thuật quốc gia Việt Nam xây dựng những đề án, dự án bảo tồn không gian văn hóa cồng chiêng của địa phương mình.

Những đề án, dự án tập trung vào việc khôi phục những lễ hội của dân tộc, tổ chức truyền dạy cồng chiêng, xây dựng những câu lạc bộ, đội văn hóa những cấp, cũng như khảo sát, kiểm kê và lập hồ sơ khoa học di sản văn hóa cồng chiêng trên địa bàn.Anh Rơ Châm Van (ngồi giữa), 31 tuổi, dân tộc Jrai, sống tại làng Bồ 1, xã Ia Yok, huyện Ia Grai (Gia Lai) cùng những nghệ nhân già chỉnh chiêng cho dân làng. (Hình ảnh: Hồng Điệp/TTXVN)

Tại nhiều tỉnh đã có rất nhiều 100% số xã, phường có đội cồng, chiêng, với số lượng cồng chiêng lên tới hàng nghìn bộ. Tuy vậy, một số trong lớp trẻ mới to lên lại không biết đánh cồng chiêng. Vì vậy, nhiều nơi ở Tây Nguyên, đoàn thanh niên đã có rất nhiều sáng kiến xây dựng làng văn hóa thanh niên mà một trong những yêu cầu nếu với đoàn viên là phải biết đánh cồng chiêng và múa hát dân tộc. Nhiều nơi còn tích cực phục hồi những xưởng sản xuất và sửa chữa cồng chiêng, góp phần tăng cường trào lưu diễn xướng sử dụng cồng chiêng trong toàn cầu.

Khám Phá Vũ điệu cồng chiêng Tây Nguyên 1

Ngoài ra, những tỉnh Tây Nguyên còn tăng cường công tác khảo giúp điền dã, trao đổi với những nghệ nhân, xây dựng phòng lưu trữ di sản văn hóa cồng chiêng, tổ chức đội ngũ nghiên giúp có chuyên môn nghiệp vụ về âm nhạc truyền thống. Công tác đào tạo về cồng chiêng được tăng cường trong những trường nghệ thuật của hai tỉnh Gia Lai, Đắk Lắk và trường Đại học Tây Nguyên.

Ở kề bên đó, hàng năm, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch cũng đã tổ chức nhiều chương trình, hoạt động nhằm trình diễn, giới thiệu những di sản văn hóa vật thể và phi vật thể của đồng bào tại Làng Văn hóa du lịch những dân tộc Việt Nam.

Những kỳ Festival quốc tế cồng chiêng, lễ hội văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên ở cấp khu vực và cấp tỉnh rất được tổ chức định kỳ hàng năm tại những tỉnh Tây Nguyên.

Cồng chiêng Tây Nguyên rất được vinh danh qua nhiều lễ hội, sự kiện mang tầm quốc gia và khu vực, như: Liên hoan cồng chiêng tại những kỳ lễ hội cà phê Buôn Ma Thuột, Tuần Văn hóa-Du lịch Kon Tum…

Những lễ hội cồng chiêng đặc sắc của dân tộc Tây Nguyên đã và đang thu hút rất nhiều khách du lịch, nổi bật là khách du lịch nước ngoài đến với nơi đây. Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên đã trở thành một điểm nhấn nổi bật về văn hóa, du lịch, đồng thời góp phần phát triển kinh tế-xã hội của vùng đất cao nguyên đầy nắng và gió.

Hình ảnh cồng chiêng Tây Nguyên

Tây Nguyên hùng vỹ, Tây Nguyên đại ngàn – vùng đất của những núi rừng, ngọn thác, con suối, của những người dân tộc chân chất hiền hòa luôn luôn có sức hút mạnh mẽ với những tình nhân thích du lịch khám phá. Tôi cũng không ngoại lệ. Nhưng điều thu hút tôi hơn tất cả những thứ kể trên đây là những âm thanh của núi rừng Tây Nguyên – tiếng cồng chiêng cuốn hút say đắm.

Cong chieng Tay Nguyen9

Nếu đã từng đi đến dù là Đắk Nông, Đắk Lắk, Kon Tum, Gia Lai hay Lâm Đồng thì dù cảnh sắc có say lòng đến mấy, tôi cũng tìm đến với những nơi tràn ngập tiếng cồng chiêng. Thứ âm thanh vang vọng núi rừng ấy luôn mang đến cho tôi một cảm xúc rạo rực khó tả. Có lẽ không chỉ có tôi, mà cả những người con của Tây Nguyên, những tình nhân mến mảnh đất này và cả những tình nhân cái hồn dân tộc đều thấy được điều đó.

Cong chieng Tay Nguyen8

Cồng chiêng là loại nhạc cụ bằng hợp kim đồng, có khi pha bạc hoặc đồng đen. Cồng là loại có núm, chiêng không có núm. Những dàn cồng chiêng thường gồm nhiều bộ với số lượng khác nhau và đảm nhiệm những chức năng riêng. Cồng chiêng có nhiều kích cỡ, có thể được sử dụng đơn lẻ hoặc theo dàn. Âm thanh của cồng chiêng, những loại nhạc cụ gắn liền với nghệ thuật cồng chiêng gắn bó mật thiết với cuộc sống, theo suốt cuộc đời con người của những người dân tộc Bana, Xêđăng, Mnông, Cơho, Rơmăm, Êđê, Giarai ở Tây Nguyên.

Cong chieng Tay Nguyen7

Cồng chiêng đây là tiếng lòng của những người dân tộc. Niềm vui, nỗi buồn, tiếng nói của tâm linh hay kể cả những sinh hoạt từng ngày của họ đều được thanh âm của những chống chiêng truyền tải một cách thức tinh tế. Chính vì thế mà văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên của Việt Nam đã được UNESCO công nhận là kiệt tác văn hóa phi vật thể và truyền khẩu của nhân loại.

Cong chieng Tay Nguyen6

Không biết từ khi nào tiếng cồng chiêng đã được đánh lên để mừng lúa mới, mừng mùa “con ong đi tìm mật” với ước mong ngày mùa thuận lợi bội thu. Tiếng cồng chiêng có trong tất cả những lễ hội của những người dân tộc ở Tây Nguyên, từ lễ thổi tai cho trẻ sơ sinh cầu mong sức mạnh, lễ cúng máng nước, lễ mừng cơm mới, lễ tạm dừng hoạt động kho, lễ đâm trâu trong tiếng reo hò của toàn cầu khi những chàng trai đâm trâu để hiến tế thần linh ngày bỏ mả…

Cong chieng Tay Nguyen5

Âm thanh của cồng chiêng không chỉ đơn thuần là tiếng nhạc mà còn là sợi dây kết nối mọi người lại với nhau, kết nối những toàn cầu dân tộc lại với nhau một cách thức linh thiêng. Chính vì thế cồng chiêng đã trở thành hình tượng cuộc sống những dân tộc Tây Nguyên. Văn hóa và âm nhạc cồng chiêng cũng thể hiện tài năng sáng tạo văn hóa – nghệ thuật ở đỉnh cao của những dân tộc Tây Nguyên.

Cong chieng Tay Nguyen4

Ở mảnh đất Tây Nguyên, dù là bất kể nơi nào, trong khoảnh khắc nào, tiếng cồng chiêng cũng có thể vang lên. Bên bếp lửa trong ngôi nhà dài của đồng bào Êđê hay dưới mái nhà rông của đồng bào Bana, J’rai… mỗi khi nhạc chiêng vang lên là lúc những thành viên trong buôn làng cùng tụ họp.

Cong chieng Tay Nguyen3

Bên ché rượu cần, trong ánh lửa bập bùng, trong tiếng chiêng chống mọi người cùng xích lại gần nhau, đoàn kết bền vững. Tiếng cồng chiêng cũng vang lên trong những cánh rừng, bên gốc cây, con thác. Dù là khi trời chuyển mưa, khi mặt trời mọc, khi đêm tối, khi chỉ có buôn làng hay tiếp những người khách phương xa, tiếng cồng chiêng rất được vang lên rộn rã.

Xem Thêm:  Review Khu bảo tồn thiên nhiên Nâm Nung Đak Lak ở đâu,di chuyển,chơi gì ,lưu trú 2022

Tiếng cồng chiêng cũng góp phần tạo cho Tây Nguyên bạt ngàn một không gian lãng mạn và huyền ảo trong những ngày hội, tạo nên những sử thi, áng thơ ca đậm màu văn hóa Tây Nguyên vừa lãng mạn vừa hùng tráng. Nghe tiếng cồng chiêng khi ngân nga sâu lắng, khi thôi thúc trầm hùng, hòa quyện với tiếng suối, tiếng gió và với tiếng lòng người thì thấy được cả không gian săn bắn, nương rẫy, không gian lễ hội và con người của Tây Nguyên.

Cong chieng Tay Nguyen1

Cồng chiêng cũng là một trong những điều thu hút, góp phần làm cho du lịch Tây Nguyên lại có điểm đặc trưng, khiến cho khách du lịch về với Tây Nguyên ngày càng đông đảo. Trong những cái nắm tay thân tình, trong những điệu múa câu hát và tiếng cồng chiêng chào đón của những chàng trai cô gái Tây Nguyên, khách du lịch cảm thấy mình được chào đón nhiệt tình, thấy thân thiết như người con trở về, giữa chủ và khách không còn khoảng cách thức nào nữa.

Cong chieng Tay Nguyen2

Và chẳng có lời kết hoàn hảo nào cho một bài giới thiệu về văn hóa cồng chiêng bằng việc gây nên chính những người con của Tây Nguyên, người sở hữu của thanh âm núi rừng này lên tiếng. Thế nên, tôi xin được trích câu nói của một người dân Tây Nguyên như lời chào đón mọi người đến với núi rừng đến với tiếng cồng chiêng Tây Nguyên. Rằng: “Buôn làng Tây Nguyên vẫn mãi mãi âm vang tiếng cồng chiêng.

Vì người to tuổi về với núi rừng, về với tổ tiên thì vẫn còn tồn tại con cháu nối tiếp để đánh cồng, đánh chiêng… Tiếng cồng chiêng của đồng bào Tây Nguyên nghe lạ lắm, thích thú lắm, nghe như có cả tiếng của rừng núi vọng về…”.

Chuyên Mục: Review Đắk Nông

Nguồn Blog Review Du Lịch: https://bietthungoctrai.vn/ Vũ điệu cồng chiêng Tây Nguyên

Leave a Reply

Your email address will not be published.