Review Tham Quan Đèo Văn Long ở xứ Thái ở đâu,có gì 2021

19 56 22 t5



Chuyện về những “ông vua” miền núi phía Bắc từng làm điên đảo một vùng đất Đèo Văn Long nay đã lui vào quá khứ. Trong những cuộc điền dã của mình, tôi đã ghi chép được khá nhiều chuyện về cuộc sống vương giả của họ.

Đó là những điều mắt thấy tai nghe và tham khảo qua nhiều nguồn tư liệu, có lẽ còn nhiều khiếm khuyết, song sẽ cung cấp góc nhìn về những “ông vua”. 

Dinh thự vua Thái Đèo Văn Long ở đâu?

Dinh thự vua Thái Đèo Văn Long, nằm trong dự án bảo tồn di sản lòng hồ thủy điện Sơn La, ở ngã ba sông Nậm Na và sông Đà, thuộc địa phận xã Lê Lợi, huyện Sìn Hồ, Lai Châu, đang trở thành phế tích.

“Vua” xứ Thái

Gia tộc Đèo Văn Long là người Tàu, ông tổ của hắn là Cầm Văn An, chủ hãng buôn lớn ở Quảng Đông. Vì vỡ nợ, bị dọa truy sát, Cầm Văn An dắt vợ và con trai là Cầm Văn Seng (còn gọi là Cầm Văn Sinh) trốn chạy xuống vùng núi phía Bắc Việt Nam, phiêu dạt trên đất Lai Châu, lấy bản Nậm Dòn, xã Nậm Hàng, huyện Mường Tè làm quê hương bản quán.

Cầm Văn An giao hảo với tù trưởng họ Đèo là người địa phương, sau đó kết làm thông gia. Khi vị tù trưởng họ Đèo lâm bệnh mất, Cầm Văn An, Cầm Văn Sinh chiếm quyền cai quản vùng đất Sipsong Chuthai (mười hai xứ Thái) rộng lớn từ Lai Châu và một phần đất Vân Nam (Trung Quốc). Từ họ Cầm chúng đổi sang họ Đèo để lừa gạt người dân địa phương, coi chúng là dòng tộc người Thái của Việt Nam.

Con cả của Đèo Văn Sinh là Đèo Văn Trị, sinh năm 1849, mất năm 1908 (có tài liệu viết là Điêu Văn Trì, hoặc Đèo Văn Trì. Điêu- Đèo cách phát âm của người Thái na ná nhau). Khi 16 tuổi Đèo Văn Trị đã cùng cha đi đánh người Sh an- một tộc người thiểu số của Trung Quốc xâm lấn đất đai và sách nhiễu nhân dân biên giới. Để thưởng công cho cha con họ Đèo, triều đình nhà Nguyễn đã phong chức quan đạo cho hai cha con, nắm quyền cai trị một vùng đất rộng lớn từ Sơn La sang đến tận Phong Thổ, Lai Châu.

Tham Quan Đèo Văn Long ở xứ Thái1

Đèo Văn Long sinh năm 1890 là con thứ của Đèo Văn Trị, do có tư chất thông minh, lại liều lĩnh nên được Đèo Văn Trị tin cậy giao phó cho nhiều công việc. Sau cuộc nổi dậy của Tôn Thất Thuyết bất thành, vua Hàm Nghi phải ra hịch Cần Vương kêu gọi dân chúng nổi dậy.

Xem Thêm:  Review Khám Phá Báu Vật Quốc Gia Tại Đền Thờ Vua Lê Lợi Lai Châu ở đâu,có gì 2021

Hưởng ứng lời kêu gọi, Đèo Văn Trị đã lãnh đạo sắc tộc Thái và một số dân tộc khác vùng Lai Châu đứng lên chống Pháp, đại bản doanh đặt ở Bình Lư (nay là huyện Tam Đường). Tháng 11/1886, quân Pháp đánh vào Bình Lư, nghĩa quân của Đèo Văn Trị chống cự không nổi phải rút về Mường Bo, sau rút về Sa Pa rồi về Lai Châu. Một thời gian dài nghĩa quân hoạt động chống Pháp ở Sơn La và Lai Châu.

Không tiêu diệt được nghĩa quân của Đèo Văn Trị, Pháp dùng kế ly gián tung tin Tôn Thất Thuyết muốn thủ tiêu Đèo Văn Trị để trốn sang Trung Quốc, với sự môi giới của Auguste Pavie, Đèo Văn Trị chấp nhận đầu hàng mở đường cho quân đội Pháp tiến vào Mường Thanh.

Với âm mưu dùng người Việt trị người Việt, Pháp khôi phục cho Đèo Văn Trị cai quản vùng đất Sipsong Chuthai. Năm 1908, Đèo Văn Trị mất, trao lại quyền bính cho con là Đèo Văn Kháng, sau đó Kháng chết, Đèo Văn Long thay anh trai lên nắm quyền.

Tham Quan Đèo Văn Long ở xứ Thái

Đèo Văn Long là kẻ tàn bạo, hắn tiếp tục mở rộng lâu đài của cha ông xây dựng ở ngã ba sông Đà và sông Nậm Na, nằm cạnh con đường lên Mường Tè, thành pháo đài quân sự và cũng là nơi giam giữ tra tấn những người chống lại quyền lực của hắn. Đây là vị trí hiểm yếu, khó công dễ thủ. Tại đây có thể kiểm soát được con đường sang Mường Lay lên Điện Biên, khống chế con đường từ Mường Tè hay trên Phong Thổ, Bình Lư xuống.

Bởi trước mặt là ngã ba sông Đà mênh mông sóng nước, trên là núi cao đối phương khó bề tiếp cận, đường từ dưới sông lên dốc đứng, nếu đối phương chọn đường thủy tấn công thì không thể chống được khi quân từ phía trên đánh xuống. Thế núi thế sông hiểm yếu như vậy giúp cha con họ Đèo chống lại sự xâm nhập từ bên ngoài, nếu thất bại có thể rút lui theo đường thủy, hoặc chạy qua ngả Mường Tè hoặc lên Phong Thổ dọc sông Nậm Na. 

Tham Quan Đèo Văn Long ở xứ Thái2

Lâu đài đá đen

Ngoài việc cho quân lính đi cướp bóc vơ vét của cải của nhân dân trong vùng, Đèo Văn Long còn đóng những chiếc thuyền lớn, lấy sông Đã làm trục giao thông chính chở lâm thổ sản mà hắn đã cướp được của nhân dân địa phương mang xuống miền xuôi bán: Thuốc phiện, da hổ, da báo, sừng hươu nai, mật ong, mật gấu, nấm hương…sau đó chở hàng hóa lên bán cho người dân địa phương: Vải vóc, muối, dầu, thuốc lào, diêm, bật lửa…Hắn trở lên giàu có nhất vùng, lại được sự bảo trợ của Pháp, nên hắn tự xưng là vua xứ Thái.

Xem Thêm:  Review Tham Quan Động Tiên Sơn Lai Châu ở đâu,đường đi,vẻ đẹp 2022

Kiến trúc lâu đài Đèo Văn Long đậm chất kiến trúc người Thái, nằm trên diện tích chừng hơn một ha. Khu nhà Đèo Văn Long ở là ngôi nhà hai tầng, sàn làm bằng gỗ, tường xây gạch đỏ nung tại chỗ, mái lợp bằng đá phiến. Dọc bờ sông Đà và sông Nậm Na có những mỏ đá giấy, khi mới đào trong đất ra có thể dễ dàng tách ra thành mảnh sau đó cắt thành miếng vuông, khi gặp không khí đá cứng lại như sành.

Tham Quan Đèo Văn Long ở xứ Thái3

Có hai loại đá giấy, loại màu đen và loại màu vàng. Đá đen cứng hơn, khai thác cũng khó hơn, mái nhà của Đèo Văn Long lợp loại đá đen, bà Lù Thị Luy nhà nằm cạnh lâu đài của Đèo Văn Long nói với tôi như thế.

Xung quanh lâu đài là bức tường thành cao trên 3m, được xây bằng đá phiến dày 40-50cm, rất vững chãi, đại bác bắn không thủng. Trên tường có nhiều lỗ châu mai quan sát phía bên ngoài và tấn công những người muốn xâm nhập vào lâu đài. Bởi thế, có thể gọi lâu đài của Đèo Văn Long là pháo đài quân sự cũng không sai.

Để phục vụ cho chiến dịch Điện Biên Phủ, tháng 12/1953, sư đoàn 316 tiến đánh thị xã Lai Châu (đặt ở thị trấn Mường Lay bây giờ). Quân Pháp tại đây thất thủ, Đèo Văn Long vội vã mang theo gia quyến chạy theo quân Pháp về Hà Nội với âm mưu quay lại Lai Châu nếu chiến dịch Điện Biên Phủ thất bại.

4Tham Quan Đèo Văn Long ở xứ Thái

Nhưng cả quân Pháp và Đèo Văn Long không thể ngờ, sau 56 ngày đêm chiến đấu, cứ điểm quân sự Điện Biên Phủ bị đập tan, Hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết, Đèo Văn Long chạy sang Pháp lưu vong.

Lâu đài của vua Thái Đèo Văn Long bị thời gian và nỗi căm giận của người dân phá hủy. Khi tôi đến, ngôi nhà hai tầng mái ngói đã sụp đổ trơ bốn bức tường, sàn gỗ mục ruỗng, khu gia binh bị phá tan tành, cây cối và dây leo chằng chịt, nhiều đoạn tường bị phá sập đổ. Một phần của lâu đài được sửa chữa thành lớp học cho các cháu học sinh.

Năm 2010, thủy điện Sơn La bắt đầu tích nước, khu dinh thự của Đèo Văn Long bị chìm vĩnh viễn xuống Thủy cung.

Người ta đồn đại và tin rằng những kho báu của vua Thái từng được chôn sâu dưới lòng đất.

Suốt thời gian dài, câu chuyện về những bảo vật của vua Thái cất giấu trước khi chạy trốn được người đời thêu dệt thành những huyền thoại. Rất nhiều người tin rằng kho báu ấy đã ẩn sâu dưới lòng sông Đà, được trấn yểm bởi những phương pháp bí ẩn của người Tàu thuở trước.

Xem Thêm:  Review chinh phục đỉnh Bạch Mộc Lương Tử Lai Châu ở đâu,có gì hấp dẫn 2022

Và cũng có lời đồn, những bảo vật ấy đã biến mất theo dấu vết của thời gian, chiến tranh và những cuộc tàn phá, cướp bóc thuở lịch sử nhuốm đầy khói lửa, và cả những kẻ săn lùng cổ vật sau này.

Người ta không thể không quan tâm, không thể không hiếu kỳ khi thi thoảng lại rộ thông tin có người nhặt được một cục vàng lớn, hay một vài cổ vật quý hiếm… tại khu “thánh địa”, những dãy núi bao quanh ngã ba sông Đà, hay khu nương rẫy nào đó.

Tham Quan Đèo Văn Long ở xứ Thái5

Sẽ không quá lời khi nói rằng vùng đất ngã ba sông Đà và sông Nậm Na (Nậm Nhùn, Lai Châu) là một miền huyền thoại, chứa đựng rất nhiều huyền tích kỳ bí cũng như những câu chuyện lịch sử của một vùng giang sơn tận cùng tây bắc của Tổ quốc.

Nếu như miền đất cao nguyên đá Đồng Văn có vua mèo Vương Chí Sình, xứ Bắc Hà (Lào Cai) có vua Hoàng A Tưởng, thì mảnh đất tây bắc cũng từng có vị vua cai quản 12 xứ Thái, đó là vua Đèo Văn Long.

Trong lịch sử hình thành hơn 100 năm của hai tỉnh Điện Biên và Lai Châu, thì hơn nửa thế kỷ vùng đất này nằm dưới sự cai trị của dòng họ Đèo. Hiện nay tại xã Lê Lợi (huyện Nậm Nhùn, tỉnh Lai Châu) còn đó khu phế tích dinh thự của vua Thái, ghi dấu một thời thống khổ của nhân dân tây bắc. Một phần lớn đã chìm sâu dưới lòng hồ Sông Đà.

Ông Truy Văn Phát, cán bộ MTTQ xã Lê Lợi cho biết, trước đây nhiều người còn gọi nó là Di tích căm thù, cũng bởi sự việc vua Thái Đèo Văn Long đã đầu hàng giặc và quay lại áp bức nhân dân quanh vùng.

Tham Quan Đèo Văn Long ở xứ Thái6

Tại ngã ba sông này trước có một hòn đảo nhỏ mà người Thái gọi là Hin Bát, tương truyền đó là hòn đá thiêng mà những ai sống gần nó sẽ luôn gặp may mắn.

Người Thái kể rằng hòn đảo nhỏ vốn ở thượng nguồn sông Nậm Na, cách đây mấy trăm năm không hiểu sao cứ trôi theo dòng nước khiến cho người Thái cứ đi theo để lập làng, Hin Bát trôi đi và dừng lại ở ngã ba sông cho đến giờ, nay thuộc bản Nậm Na, xã Lê Lợi.

Không biết có phải tin vào sự linh thiêng hay không mà dòng họ Đèo đã quyết định xây dinh thự trên chính mảnh đất này

Chuyên Mục: Review Lai Châu

Nguồn Blog Review Du Lịch: https://bietthungoctrai.vn/ Đèo Văn Long ở xứ Thái

Leave a Reply

Your email address will not be published.