Review Tham Quan Phủ Thiên Trường Nam Định ở đâu,Lịch sử,di tích 2022

15 1

Phủ Thiên Trường ở đâu?

Đền Trần hay Di tích nhà Trần phủ Thiên Trường thuộc phường Lộc Vượng, thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định. Khu di tích rộng tới hàng chục héc ta với đền Thiên Trường, đền Cố Trạch, chùa tháp Phổ Minh.

Lịch sử Phủ Thiên Trường

Thiên Trường là vùng đất xưa, thời Lý mang tên là Hải Thanh. Nhà Trần đổi là Thiên Trường, nâng lên thành phủ, lộ, đứng đầu trong số 12 lộ trên toàn nước. Thời thuộc Minh là phủ Phụng Hóa. Thời Hậu Lê đổi lại là phủ Thiên Trường, trấn Sơn Nam, gồm 4 huyện: Giao Thủy, Nam Chân, Mỹ Lộc, Thượng Nguyên. Năm 1831 thuộc tỉnh Nam Định mới đặt.

Năm 1853 đổi là phủ Xuân Trường, gồm những huyện Mỹ Lộc, Giao Thủy, Nam Trực, Trực Ninh. Sau năm 1945 đổi là huyện Xuân Trường, sau nhập với huyện Giao Thủy thành huyện Xuân Thủy, thuộc tỉnh Nam Hà. Tháng 2 năm 1997 lại phân thành 2 huyện như cũ, thuộc tỉnh Nam Định.

Thời Trần, vùng đất này được hưởng nhiều đặc ân của triều đình. Vua Trần cho xây dựng hành cung Thiên Trường, lấy làng Tức Mặc làm trung tâm, có những cung điện như: Trùng Quang, Trùng Hoa, những cung làm cho Hoàng thái hậu ở, kho nội khố, cung Hoa Nha… cùng hàng loạt những cung điện khác, tọa lạc rải rác ở những phường Lộc Vượng, Lộc Hạ của thành phố Nam Định và hai xã Mỹ Trung, Mỹ Phúc của huyện Mỹ Lộc.

Tham Quan Phủ Thiên Trường Nam Định

Tham Quan Phủ Thiên Trường


Sử cũ còn lưu, vào năm 1239 nhà vua cho xây hành cung ở làng quê mình để lúc thư nhàn về thăm. Đến năm 1262, Thái Thượng hoàng Trần Thái Tông tới hành cung ở Tức Mặc, ban yến tiệc cho dân và thăng làng Tức Mặc lên thành phủ Thiên Trường, dựng tiếp cung Trùng Quang làm cho những vua đã nhường ngôi về ở. Phía tây cung đình là chùa Phổ Minh, lại dựng một cung riêng cho những vua đương triều mỗi khi về thăm Thái Thượng hoàng nghỉ tại đó.

Hơn bảy trăm năm đã trôi qua, cung điện cũ không còn, nay có ngôi đền Thiên Trường thờ 14 vị vua Trần cùng những đế hậu, đế phi được khởi dựng từ thời Hậu Lê. Cạnh bên đền Thiên Trường là đền Cố Trạch thờ Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn và gia quyến cùng những tướng tâm phúc của ông được dựng từ thời Nguyễn.

Song song với việc đúc tượng 14 vị vua đời Trần, 14 đỉnh đồng thờ tại tôn miếu, tỉnh Nam Định còn quy hoạch xây dựng khu di tích thành một công trình văn hoá xứng với tầm vóc của một triều đại có công giữ gìn và hưng thịnh tổ quốc

Hội Đền Trần ra mắt từ ngày 15 – 20 tháng tám Âm lịch hàng năm. Nghi lễ gồm những lễ rước từ những đình, đền xung quanh về dâng hương, tế tự ở đền Thượng thờ 14 vị vua Trần. Lễ dâng hương có 14 cô gái đồng trinh đội 14 mâm hoa quả đi vào đền trong tiếng nhạc lễ dâng lên 14 ngai vua. Những năm chẵn, hội mở to hơn.

Trước sân đền, phấp phới lá cờ đại – lá cờ hội truyền thống với năm màu rực rỡ biểu trưng cho ngũ hành, hình vuông hình tượng đất (âm), rìa tua hình lưỡi liềm hình tượng trời (dương). Chính giữa cờ hội thêu chữ “Trần” bằng Hán tự do hai chữ “Đông” và “A” ghép lại, mãi mãi rạng rỡ tinh thần hào khí “Đông A”. Lễ hội được cử hành trang nghiêm, đám rước với cờ quạt, chiêng trống, kiệu lễ, kiệu bát cống, kéo dài hàng nửa cây số.

Hội có nhiều trò vui thú vị như: chọi gà, diễn võ năm thế hệ, đấu vật, múa lân, chơi cờ thẻ, đi cầu kiều, múa bài bông và hát văn – tương truyền có từ thời Trần truyền lại.

Cung Trùng Quang - Nơi thờ tự gia tộc nhà Trần

Theo sử sách, đời vua Trần Nhân Tông, sau khi thắng cuộc giặc Nguyên Mông, nhà vua cho mở tiệc mừng suốt ba ngày liền gọi là “Thái Bình diên yến”. Trần Quang Khải đã sáng tác điệu múa mừng thắng cuộc mang tên múa “Bài bông”.

Vũ công là những cô gái xinh xinh mặc quần áo dân tộc, mỗi người đặt một chiếc đòn gánh ngắn trên vai, hai đầu quẩy hai chiếc giỏ xếp đầy hoa hoặc hai chiếc đèn lồng bằng giấy. Người múa còn cầm chiếc quạt phụ hoạ cho động tác múa. Múa “Bài bông” phân thành bát dật, lục dật, tứ dật đến thời Nguyễn đã thành quy củ. Ngày nay, phường Phương Bông ngoại thành Nam Định vẫn duy trì đội múa có trình độ điêu luyện.

Xem Thêm:  Review Tham Quan làng tơ Cổ Chất Nam Định ở đâu,có từ khi nào,thời vụ 2022

Cũng theo hồi cố của những bậc bô lão địa phương thì vào những năm Tý, Ngọ, Mão, Dậu, đúng rằm tháng Giêng, trước sân đền Thượng tổ chức nghi lễ Khai ấn với sự tham gia của bảy làng: Vọc, Lốc, Hậu Bồi, Bảo Lộc, Kênh, Bái, Tức Mặc.

Những làng rước kiệu những vị thần về tụ tập ở đền Thượng để tế những vua Trần. Nghi thức này phản ánh một tập tục cổ: sau những ngày nghỉ tết, từ rằm tháng Giêng thì triều đình trở lại làm việc nhiều khi. Khai ấn là mở đầu cho ngày làm việc của năm mới.

Những năm gần đây, lễ Khai ấn tại đền Trần vào đêm 14 rạng ngày rằm tháng Giêng âm lịch đã trở thành hoạt động văn hóa truyền thống vượt ra khỏi phạm vi địa phương, thu hút sự quan tâm của đồng bào toàn nước.

Lễ khai ấn trước hết là một tập tục từ thế kỷ XIII của triều đại nhà Trần thực hiện nghi lễ tế tiên tổ. Tại phủ Thiên Trường, vua Trần mở tiệc chiêu đãi và phong chức cho những quan quân có công.

Thiên Trường không phải là kinh đô nước Việt nhưng gắn với việc khai ấn là bởi trong kháng chiến chống Nguyên – Mông, Thăng Long thực hiện vườn không nhà trống, rút lui chiến lược thì nơi đây là căn cứ địa dễ tiến thoái như một “thủ đô kháng chiến” để tận dụng địa thế và huy động sức người sức của cả một vùng trấn Sơn Nam, phủ Thiên Trường. Vậy nên danh sĩ Phạm Sư Mạnh mới gọi nơi đây là “Hùng thắng Đông kinh hộ ấn vàng”.

Trải bao thế kỷ, ấn cũ không còn. Năm 1822, vua Minh Mạng kinh lý qua Ninh Bình có ghé thăm nơi đây và cho khắc lại. Ấn cũ khắc là “Trần triều chi bảo”, ấn mới khắc là “Trần triều điển cố” để nhắc lại tích cũ, dưới đó lại có câu “Tích phúc vô cương”. Từ đấy, lễ Khai ấn vào giờ Tý ngày rằm tháng Giêng (từ 11h đêm 14 đến 1h sáng) là một tập tục văn hóa truyền thống mang tính nhân văn để nhà vua tế lễ trời, đất, tiên tổ.

Tham Quan Phủ Thiên Trường Nam Định 1

Còn trong dân gian truyền tụng, xin được dấu ấn sẽ phát tài cả năm và rạng rỡ đường công danh. Chính vì vậy những ngày này, khách hành hương kéo về đền Thiên Trường rất nhiều, có thời điểm đến chọn lựa 2 vạn người.

Đến Thiên Trường, đến với hội đền Trần không chỉ để chiêm bái vẻ xinh mà còn thể hiện lòng thành kính biết ơn tổ quốc, cha ông.

Di tích khảo cổ Phủ Thiên Trường

Tại đây người ta đã phát hiện nhiều di vật có niên đại thời Trần như: giếng cổ được tạo bởi 152 chiếc bao nung ở phía sau chùa Phổ Minh, những sản phẩm gốm hoa nâu, ngói, đầu rồng, sành sứ. Những nhà khảo cổ đã tiến hành Quanh Vùng và khai quật. Qua những đợt khai quật đã tìm thấy 6 mảnh gốm có chữ “天長府制 Thiên Trường Phủ chế” được phép suy đoán có thể quanh Phủ Thiên Trường này là nơi “xuất phát điểm” của gốm hoa nâu; đồng thời là nơi sản xuất những sản phẩm gốm cao cấp song song với Thăng Long, Tam Thọ, Thanh Hoa.

Năm 2006, những nhà khảo cổ đã thám sát khai quật khu vực những di tích Hậu Bồi, Vạn Khoảnh, Đệ Tam Tây, Lựu Phố và khu vực cánh đồng giữa chùa Phổ Minh và đền Trần với tổng diện tích là 2100m2. Kết quả, đã phát hiện hàng vạn di vật có niên đại và tầng văn hoá kéo dài từ thế kỷ 13 đến thế kỷ 19.

Xem Thêm:  Review Du lịch Hồ Vị Xuyên Nam Định ở đâu,giá vé,những trải nghiệm thú vị 2022

Đó là những viên gạch bát dày và to (40 cm x 40 cm x 7 cm) có trang trí hoa văn dây bố cục theo lối uốn lượn cuộn tròn trong ô vuông; những viên ngói chiếu dẹt vừa rộng bản vừa dài hoặc loại ngói cong, úp nóc, có gắn cả mô típ hình rồng hoặc chim phượng to, khắc họa tinh vi, độ nung già dặn. Đó cũng là những đồ gốm nhiều hình nhiều vẻ. Những tháp cao to (57 cm x 40 cm) man đàn trắng, hoa nâu; những bát đĩa nhỏ men ngọc, men rạn, men chì; những nải bằng sành tròn dẹt, kỹ thuật nung hoàn thiện.

Tham Quan Phủ Thiên Trường Nam Định 2

Ngoài ra còn nhiều đồ đất nung khác, có cái hình đầu rồng, đấu phượng, có cái nhiều hình thù kỳ lạ khác mà có lẽ chúng đều tọa lạc trong một công trình kiến trúc nào đó. Riêng ở chùa Phổ Minh, giới nghiên giúp đã tìm thấy nhiều dấu ấn mang tính đặc trưng của văn hoá Trần. Nổi biệt là hệ thống chân tảng chạm cánh sen trên tháp Phổ Minh. Ở đền Thiên Trường đã tìm thấy một đường cống thoát nước ngầm. Dưới lòng đất xung quanh đền Trần chỉ cần đào xuống 0,2m – 0,3m ở bất kỳ ở đâu cũng gặp rất nhiều ngạch ngói cổ.

Cạnh bên những hiện vật, khu vực này hiện còn lưu lại hàng loạt địa danh cổ như: Cánh đồng Nội Cung, Cửa Triều, Kho Nhi (thuộc nội cung xưa); Vườn Dinh, Vườn Quan, Cảnh Phú (dinh thự của những quan, nơi quan tập trung trước khi vào bái kiến Thượng hoàng); những làng Phù Hoa, Lựu Phố, Liễu Nha để vua quan đi vãn cảnh; Phượng Bông khu ở cũ của ca vũ; Đệ Nhất, Đệ Nhị, Đệ Tam, Đệ Tứ, Văn Hưng, Cồn Đình (nơi giảng văn, hội Tao Đàn tụ họp); Ao Bến trên bờ sông Vĩnh Giang, hồ Bến Đinh, căn cứ thuỷ quân của nhà Trần…

Hành cung Tức Mặc – Thiên Trường thời Trần



Đại Việt sử ký toàn thư, chép: “Tổ tiên nhà Trần là Trần Kinh đến ở hương Tức Mặc phủ Thiên Trường”. Hương Tức Mặc xưa, nay thuộc xã Lộc Vượng, thành phố Nam Định.

Đền Trần, thờ thủy tổ và 14 đời vua triều Trần.

Thành phố Nam Định hôm nay.
Năm 1225, nhà Trần nối tiếp nhà Lý, thu phục hiền tài, chấn hưng Đại Việt. Năm 1239, vua Trần Thái Tông cho xây dựng hành cung Tức Mặc. Năm 1262, hương Tức Mặc được nâng cấp thành Phủ Thiên Trường, là đơn vị hành chính nổi trội, có vị trí như kinh đô thứ hai.

Nơi đây có Cung Trùng Quang để Thượng hoàng về ngự sau khi truyền ngôi; lại có Cung Trùng Hoa để vua nối ngôi về chầu, yết kiến quốc sự. Phan Huy Chú, trong Lịch triều hiến chương loại chí, viết: “Những vua Trần sau khi nhường ngôi cho con đều về ở Thiên Trường, vua và những quan phải đến chầu theo định kỳ”.

Nhà Trần thực hiện chế độ hai vua (Thái Thượng hoàng – Vua cha và Quan gia – Vua con). Theo nhà sử học Ngô Sỹ Liên: “Gia pháp Nhà Trần, con đã to thì cho nối ngôi chính, cha lui ở cung Thái từ, xưng là Thượng hoàng trông coi chính sự”.

Thời Trần, nhiều quyết sách “sâu rễ bền gốc” của tổ quốc được khởi thảo, quyết định tại hành cung Thiên Trường. Tức Mặc – Thiên Trường còn tồn tại vị thế xung yếu về quân sự quốc phòng; là hậu phương vững chắc của kinh thành Thăng Long; nơi đây có hệ thống sông ngòi liên hoàn lợi hại về thủy binh, cả công và thủ.

Từ Tức Mặc, theo sông Vĩnh Giang ra sông Hồng, ngược lên kinh thành Thăng Long, hoặc xuôi ra Biển Đông, tỏa đi những hướng. Trong 3 cuộc kháng chiến chống ngoại xâm thế kỷ 13, những vua Trần, triều đình và tôn thất đều lui về Thiên Trường, tích lũy lương thảo, chỉnh đốn lực lượng, hoạch định kế sách tổng phản công chiến lược đánh tan giặc Nguyên Mông, đế chế phong kiến mạnh nhất thế giới đương thời.

Tham Quan Phủ Thiên Trường Nam Định 3



Triều Trần trải qua 175 năm (1225-1400) và hậu Trần 7 năm (1407-1414) với 14 đời vua. Thời thịnh trị, với hào khí Đông A, nhà Trần đã xây dựng Đại Việt thành quốc gia hùng mạnh “Vua tôi đồng lòng, anh em hòa thuận, toàn nước chung sức”. Đại Việt kỷ nguyên nhà Trần thế kỷ XIII có nền văn trị rực rỡ, pháp quyền công minh, đời sống nhân dân no ấm.

Xem Thêm:  Review Khu Du Lịch Cồn Đen Thái Bình ở đâu,giá vé,chơi gì 2022

Vương triều Trần đã sản sinh ra nhiều vị vua anh minh và anh hùng, như Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Nhân Tông; cùng nhiều nhân tài trác việt, công danh lừng lẫy cả về võ thuật, văn trị và lòng trung quân ái quốc, như Quốc Công Tiết Chế Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, Thượng tướng Thái sư Trần Quang Khải, Hoài Văn hầu Trần Quốc Toản…

Là đơn vị hành chính nổi trội, Thiên Trường không chỉ là một trung tâm chính trị, nơi đây còn là trung tâm khởi phát nhiều giá trị văn hóa truyền thống tư tưởng, tôn giáo, phong tục tập quán mang đậm bản sắc Đại Việt – Đông A. Giáo phái Trúc Lâm (Yên Tử) do Đức Phật hoàng Trần Nhân Tông sáng lập, đã đưa Phật thời nhập thế, gắn đạo với đời, sát cánh cùng dân tộc. Tại đây hiện còn công trình Phật Giáo Chùa Phổ Minh và Tháp Phổ Minh 14 tầng được xây dựng thời nhà Lý phồn thịnh, đầu triều Trần nâng cấp, mở rộng.

Để chấn hưng tổ quốc, song song với Thăng Long, tại Tức Mặc – Thiên Trường, vua Trần cho lập Nhà học chăm lo việc đào tạo, tuyển chọn hiền tài, không phân biệt sang hèn, tuổi tác. Khoa thi năm Đinh Mùi (1247), Nguyễn Hiền, người huyện Thượng Nguyên, sau thuộc phủ Thiên Trường, đỗ Trạng nguyên khi mới 13 tuổi.

Thời thi Nho học, từ Trường Thi Thiên Trường, đã có rất nhiều 82 vị đỗ Trạng nguyên, Tiến sỹ, Phó bảng, và hàng triệu Cử nhân, Tú tài, bổ sung cập nhật vào bộ máy triều chính, giúp dân, giúp nước, trong đó có Trạng nguyên Lương Thế Vinh, Tam nguyên Trần Bích San, Hoàng giáp Tam đăng Phạm Văn Nghị… Hồ Chủ tịch trong Lịch sử diễn ca đã viết: “Thời Trần, văn giỏi, võ nhiều. Người dân thịnh vượng, trong triều hiển vinh”.

Tham Quan Phủ Thiên Trường Nam Định 4



Văn bia Nam Trạch miếu chữ ký, ghi: “Tiên miếu thờ Tổ tiên họ Trần Việt Nam được xây dựng vào năm 1239 ở hương Tức Mặc”. Thế kỷ XV, Trần miếu và nhiều công trình kiến trúc ở hành cung Thiên Trường bị giặc Minh tàn phá. Đền Trần Thiên Trường được trùng tu to vào thời Nguyễn. Chính Lễ Khai ấn đền Trần hằng năm được cử hành tại Đền Trần Nam Định, nơi thờ tự bài vị Thủy Tổ họ Trần Việt Nam và những vua Trần.

Từ năm 1985 đến 2005 đã có rất nhiều 5 cuộc hội thảo khoa học quốc gia, quốc tế về quê nhà nhà Trần Việt Nam, được tiếp cận từ cứ liệu sử học, khảo cổ học, văn học, bảo tàng học, địa lý học… Theo Giáo sư Viện sỹ Nguyễn Duy Quý: “Phủ Thiên Trường thuộc Nam Định ngày nay là đất phát tích khởi nghiệp của nhà Trần (…), vùng đất ấy là một trong những cái nôi khởi nguyên sáng tạo những giá trị lịch sử và văn hóa truyền thống văn minh làm rạng danh non sông tổ quốc”.

Khu Di tích Văn hóa truyền thống Trần Nam Định, với những hiện vật, chứng tích lịch sử, văn hóa truyền thống phong phú, giàu bản sắc, gắn liền với một triều đại huy hoàng của dân tộc, được đề nghị Nhà nước xếp thứ hạng Di sản cấp quốc gia nổi trội.

Chuyên Mục: Review Nam Định

Nguồn Blog Review Du Lịch: https://bietthungoctrai.vn/ Về Phủ Thiên Trường

Leave a Reply

Your email address will not be published.